Bir bobin (akım makarası), üreteç ve anahtar kullanılarak kurulan şekildeki seri devrede, açık olan anahtar kapatılıyor. Anahtar kapatıldığı andan itibaren devredeki akımın kararlı (sabit) maksimum değerine ulaşması sürecinde gerçekleşen olayların doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?
- 1Anahtarın kapatılmasıyla devredeki akım sıfırdan başlayarak artmaya çalışır.
- 2Bobin üzerinden geçen akımın artması, bobinin iç bölgesinde oluşan manyetik akıyı artırır.
- 3Lenz Kanunu uyarınca bobinde, bu akı artışına karşı koyacak yönde bir öz-indüksiyon EMK'si indüklenir.
- 4Oluşan öz-indüksiyon EMK'si, akımın büyüme hızını azaltarak devredeki akımın anında maksimum değerine ulaşmasını engeller.
- 5Akım kararlı maksimum değerine ulaştığında manyetik akı değişimi durur ve öz-indüksiyon EMK'si sıfırlan��r.
Cevap
Doğru kronolojik sıralama şu şekildedir: Anahtarın kapatılmasıyla devredeki akım sıfırdan başlayarak artmaya çalışır Bobin üzerinden geçen akımın artması, bobinin iç bölgesinde oluşan manyetik akıyı artırır Lenz Kanunu uyarınca bobinde, bu akı artışına karşı koyacak yönde bir öz-indüksiyon EMK'si indüklenir Oluşan öz-indüksiyon EMK'si, akımın büyüme hızını azaltarak devredeki akımın anında maksimum değerine ulaşmasını engeller Akım kararlı maksimum değerine ulaştığında manyetik akı değişimi durur ve öz-indüksiyon EMK'si sıfırlanır.
Doğru sıralama, fiziksel olarak neden-sonuç ilişkisini takip eder: İlk olarak devre anahtarının kapatılmasıyla akım artmaya başlar. Akımın artışı bobin içindeki manyetik akıyı artırır. Akı artışı, Lenz Kanunu uyarınca zıt yönde bir öz-indüksiyon EMK'sinin indüklenmesine yol açar. Bu EMK, devredeki akımın aniden maksimuma ulaşmasını engelleyerek büyüme hızını yavaşlatır. Son olarak, akım maksimum kararlı değere ulaştığında akı değişimi sonlanır ve öz-indüksiyon EMK'si sıfırlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Öz-indüksiyon akımı ve devrenin kararlı duruma geçiş aşamaları