Kayseri yakınlarındaki Kültepe (Kaniş) höyüğünde yapılan kazılarda, Asurlu tüccarlara ait 'karum' adı verilen pazar alanlarında çivi yazısıyla yazılmış binlerce kil tablet bulunmuştur. Bu tabletlerde; ticari sözleşmeler, malların fiyatları, borç ilişkileri gibi ekonomik konuların yanı sıra evlilik, boşanma, miras ve yerel Anadolu krallarıyla yapılan antlaşmalar gibi hukuki ve siyasi içerikler de yer almaktadır. Kültepe'de ele geçen bu arşivler, Anadolu tarihi açısından en önemli dönüm noktalarından biri kabul edilmektedir.
Bu bilgilere göre, Kültepe tabletleri ve Asurlu tüccarların Anadolu'daki faaliyetleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Ticari ilişkiler vasıtasıyla gerçekleşen kültürel etkileşimin, Anadolu coğrafyasında tarih öncesi dönemlerin sona ererek tarihi çağların başlamasına zemin hazırladığıCevap
- BKültepe'de bulunan çivi yazılı belgelerin, Anadolu'nun tarih öncesi devirlerindeki siyasi ve hukuki yapısını paleografik açıdan aydınlatan en eski kaynaklar olduğu
- CAsurlular ile yerel krallar arasındaki ticari sözleşmelerin, tarafların günümüz uluslararası ticaret hukuku ilkeleri ve ulus-devlet egemenliği çerçevesinde eşit statüde kabul edilmesiyle yapıldığı
- DKarum adı verilen ticaret kolonilerinin, Hititlerdeki Pankuş meclisinin aldığı kararlar doğrultusunda Anadolu genelinde tek elden ve merkeziyetçi bir yapıyla yönetildiği
- EYazının Anadolu'ya taşınmasıyla birlikte, bölgedeki yerel krallıkların teokratik monarşi yapısını terk ederek ilk kez demokratik yönetim modellerine geçiş yaptığı
Cevap
Ticari ilişkiler vasıtasıyla gerçekleşen kültürel etkileşimin, Anadolu coğrafyasında tarih öncesi dönemlerin sona ererek tarihi çağların başlamasına zemin hazırladığı
Kültepe tabletlerinin Anadolu'da tarihi devirleri başlatması, yazının bu bölgeye ilk kez Asurlu tüccarlar aracılığıyla taşındığını gösterir. Yazının kullanımı tarihi çağların başlangıç kriteri olduğundan, ticari faaliyetlerin kültürel etkileşime ve çağ değişimine yol açtığı yargısı doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kültürel etkileşim ve yazının yayılması