Soru

Zorluk: Çok zorİkinci Dünya Savaşı Süreci ve Türkiye

İkinci Dünya Savaşı'nın Türkiye üzerindeki olumsuz sosyo-ekonomik etkilerini hafifletmek ve savaş ekonomisini yönetmek amacıyla Türk Hükümeti tarafından radikal tedbirler alınmıştır. Bu süreçte uygulanan iktisadi politikalarla ilgili olarak;

I. Olağanüstü savaş koşullarında enflasyonu kontrol altında tutmak ve karaborsacılığı engellemek amacıyla devletin fiyatlara doğrudan müdahale etmesi,
II. Çıkarılan Varlık Vergisi Kanunu ile özellikle büyük kentlerde haksız savaş kazancı elde edenlerin vergilendirilmesi ve borcunu ödeyemeyen yükümlülerin Erzurum-Aşkale'ye çalışma yükümlülüğü için gönderilmesi,
III. Bütçe açıklarını kapatmak ve ordunun iaşe ihtiyacını karşılamak amacıyla Cumhuriyet döneminin başında kaldırılmış olan Aşar Vergisinin geçici olarak yeniden yürürlüğe konması

gelişmelerinden hangileri bu dönemde gerçekleştirilen uygulamalar arasında gösterilemez?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. Yalnız IIICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    II ve III

Cevap

Aşar Vergisinin geçici olarak yeniden yürürlüğe konması savaş döneminde gerçekleşen uygulamalar arasında gösterilemez.
Cumhuriyet döneminin en önemli mali reformlarından biri olan Aşar Vergisi, 1925 yılında köylünün üzerindeki ağır yükü hafifletmek amacıyla kaldırılmış ve İkinci Dünya Savaşı yıllarında veya sonrasında bir daha asla yürürlüğe konmamıştır. Savaş yıllarında tarımsal üretimi vergilendirmek amacıyla Aşar yerine 1944 yılında 'Toprak Mahsulleri Vergisi' ihdas edilmiştir. Dolayısıyla üçüncü öncülde belirtilen durum İkinci Dünya Savaşı sürecindeki uygulamalardan biri değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerde verilen tarihsel gelişmeleri İkinci Dünya Savaşı süreci (1939-1945) Türkiye'si bağlamında analiz etmek.
Savaş yıllarında uygulanan olağanüstü ekonomik tedbirlerin ve mevzuatın kapsamı belirlenir.
Savaş döneminde uygulanan ve uygulanmayan politikaları doğru ayırt edebilmek için kavramsal çerçeve kurulmalıdır.
2
Birinci öncülde yer alan devletin fiyat müdahalesini incelemek.
1940 tarihli Milli Korunma Kanunu ile devletin fiyatları belirleme (narh) ve piyasaya doğrudan müdahale etme yetkisi olduğu doğrulanır.
Milli Korunma Kanunu'nun içeriğini ve iktisadi hayata müdahale sınırlarını saptamak.
3
İkinci öncülde belirtilen Varlık Vergisi ve Aşkale uygulamasını değerlendirmek.
1942'de çıkarılan Varlık Vergisi Kanunu ile haksız kazançların vergilendirildiği ve borcunu ödeyemeyenlerin Aşkale'ye gönderildiği doğrulanır.
Varlık Vergisi'nin hedeflerini ve cezai yaptırımlarını doğrulamak.
4
Üçüncü öncülde belirtilen Aşar Vergisi uygulamasını değerlendirmek.
Aşar Vergisinin 1925 yılında kaldırıldığı, İkinci Dünya Savaşı'nda ise bunun yerine Toprak Mahsulleri Vergisi'nin (1944) çıkarıldığı saptanır.
Cumhuriyet dönemi vergi reformlarının kronolojisini kontrol ederek Aşar'ın savaş döneminde tekrar uygulanmadığını belirlemek.

Anahtar Kavram

İkinci Dünya Savaşı Döneminde Türkiye'nin İktisadi Tedbirleri ve Vergi Politikaları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla