Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEmeviler ve Abbasiler Dönemi

Emeviler Dönemi'nde devlet makamları ve askeri komuta kademeleri neredeyse tamamen Arap kökenli yöneticilere tahsis edilmişken, Abbasiler Dönemi'nde vezirlik kurumu oluşturulmuş, İran kökenli Bermeki ailesi uzun yıllar yönetimde etkili olmuş ve Türkler için Avasım ile Samarra gibi ordu-şehirler kurularak askeri alanda onlardan geniş ölçüde yararlanılmıştır.

Yalnızca bu bilgi dikkate alındığında, Emevilerden Abbasilere geçiş sürecinde İslam devletinde aşağıdaki değişimlerden hangisinin yaşandığı savunulabilir?

  1. A
    Arap milliyetçiliğini esas alan mevali politikasının idari yapıda daha da güçlendirilerek sürdürülmesi
  2. B
    Dört Halife Dönemi'nde uygulanan ve şuraya dayanan demokratik seçim sistemine geri dönülmesi
  3. C
    Merkezi otoritenin sınırlandırılması amacıyla halk temsilcilerinden oluşan meclislerin açılarak anayasal düzene geçilmesi
  4. İdari ve askeri yapılanmada etnik kökene dayalı tekelci politikalardan vazgeçilerek kozmopolit bir yapının benimsenmesiCevap
  5. E
    Eyaletlerde asayişi sağlamak ve hazineden para çıkmadan ordu beslemek amacıyla ilk kez ikta sisteminin kurulması

Cevap

İdari ve askeri yapılanmada etnik kökene dayalı tekelci politikalardan vazgeçilerek kozmopolit bir yapının benimsenmesi
Doğru yanıt, idari ve askeri yapılanmada etnik kökene dayalı tekelci politikalardan vazgeçilerek kozmopolit bir yapının benimsenmesini ifade eden seçenektir. Metinde Emevilerin devlet kadrolarını sadece Araplara tahsis ettiği (mevali/tekelci yaklaşım) belirtilirken, Abbasilerin vezirlik gibi üst düzey makamlara İranlıları getirdiği, askeri teşkilatta ise Türkleri kullandığı vurgulanmıştır. Bu durum, devlet yönetiminin çok uluslu ve kozmopolit bir nitelik kazandığının doğrudan göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Emeviler ve Abbasiler dönemlerinin yönetim anlayışlarını karşılaştırınız.
Emeviler Dönemi'nde Arap kökenlilerin ayrıcalıklı olduğu dışlayıcı bir yaklaşım varken, Abbasiler Dönemi'nde Türkler ve İranlılar gibi Arap dışı unsurlara yönetimde ve orduda görev verilmiştir.
Metindeki tarihsel verilerin hangi politik yönelimlere işaret ettiğini anlamak için karşılaştırma yapılması gerekir.
2
Seçeneklerdeki kavramlar ile metindeki gelişmeleri analiz ediniz.
Vezirlik makamına İran kökenlilerin getirilmesi ve orduda Türklere yer verilmesi, devletin tek bir etnik grubun tekelinden çıkarak farklı unsurları barındıran çok uluslu (kozmopolit) bir idari yapı kazandığını gösterir.
Paragraftaki bilgilerin devletin yapısı üzerindeki kurumsal etkisini belirlemek için analiz adımı zorunludur.

Anahtar Kavram

Emeviler ve Abbasiler dönemleri arasındaki yönetim anlayışı farkı (Mevali politikasına karşı ümmetçi ve kozmopolit politika)
Bu soruyu puanla

Konular

Emeviler ve Abbasiler Dönemi

Bu konudan daha fazla soru