Emeviler ve Abbasiler dönemlerinde İslam devletinin idari, sosyal ve kültürel yapısında önemli değişimler meydana gelmiş; kurumsallaşma adımları doğrultusunda yeni teşkilatlar ve kavramlar ortaya çıkmıştır.
Buna göre, sol tarafta verilen kavramları sağ taraftaki tanımlarıyla eşleştiriniz.
- ŞubiyeEmevilerin Arap milliyetçiliği temelli sosyal sınıflandırmalarına karşı, Arap dışı Müslüman unsurların kendi kültürel miraslarını korumak amacıyla geliştirdikleri muhalif nitelikteki edebi ve fikir hareketidir.
- AvasımBizans sınır hattı boyunca kurulan, sınır güvenliğini sağlamak ve fetih hareketlerini kolaylaştırmak amacıyla özellikle Türk ordularının yerleştirildiği tampon bölgelerdir.
- Divanü'l-BeridMerkezî otoritenin gücünü artırmak amacıyla kurulan, eyaletlerdeki yöneticilerin faaliyetlerini denetleyip merkeze aktaran ve posta teşkilatının temelini oluşturan idari birimdir.
- Beytülhikmeİslam dünyasında bilimsel faaliyetlerin kurumsallaşmasını simgeleyen, yabancı dildeki felsefi ve ilmi eserlerin tercüme edildiği Bağdat merkezli ilimler akademisi ve kütüphanedir.
Cevap
Şubiye kavramı Emevi mevali politikasına karşı geliştirilen muhalif edebi hareketle; Avasım kavramı Bizans sınırındaki Türk uç şehirleriyle; Divanü'l-Berid kavramı posta ve haber alma teşkilatıyla; Beytülhikme kavramı ise Bağdat'taki ilim akademisiyle eşleşmektedir.
Şubiye, mevali politikasına karşı doğan kültürel muhalefeti; Avasım, Bizans sınırındaki koruyucu uç şehirleri; Divanü'l-Berid, kurumsal posta ve haberleşme ağını; Beytülhikme ise kültürel altın çağın simgesi olan tercüme akademisini ifade etmektedir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tarihsel gerçeklikle tam uyumludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Emevi ve Abbasi devlet teşkilatları ile sosyal yapısının kurumsal ve kavramsal analizleri.