Soru

Zorluk: ZorAnlatmaya Bağlı Metinlerde Yapı Unsurları ve Anlatım Teknikleri

"Bunu benden istememeliydiniz. Ben kendi hâlimde... Sonra o mavi pelerinli kadın geldi. Neden her yerde o var? Sokak lambasının sarı ışığı altında ıslak kaldırımlar parlıyordu. Annemin çocukken söylediği o ninniyi anımsıyorum birden: 'Dandini dandini dastana...' Neden danalar bostana girer ki? Bostancı döver mi gerçekten? Saat çalıyor. Komşunun duvarındaki saat. Zaman geçiyor, ben burada öylece oturuyorum. Gitsem mi? Bavul hazır ama içindeki gömleklerin ütüsü bozuk. Ütü, sıcaklık, çocukken elimi yaktığım o soba..."

Bu parçanın anlatımında ağırlıklı olarak kullanılan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İç konuşma
  2. B
    İç çözümleme
  3. Bilinç akışıCevap
  4. D
    Geriye dönüş
  5. E
    Özetleme

Cevap

Bilinç akışı
Parçada kahramanın zihninden geçenler mantıksal bir sıra takip etmeden, serbest çağrışımlarla, dil bilgisi kuralları ve kronolojik zaman gözetilmeden düzensiz bir şekilde aktarılmıştır. Mavi pelerinli kadından sokak lambasına, oradan çocukluk ninnisine, ninnideki danalardan komşunun saatine ve ütüye geçiş yapılması serbest çağrışım ilkesine dayanan bilinç akışı tekniğinin en belirgin özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anlatıcı ve bakış açısını belirleme
Metinde kahraman anlatıcı (birinci tekil şahıs) bakış açısı kullanılmıştır ve düşünceler doğrudan kahramanın ağzından aktarılmaktadır.
Anlatım tekniklerini doğru ayırt edebilmek için ilk olarak anlatıcının konumunu ve bakış açısını saptamak gerekir.
2
Metindeki düşünce geçişlerini ve cümle yapılarını inceleme
Cümlelerin mantıksal bir sıra takip etmediği, kelimelerin serbest çağrışım yoluyla birbirini tetiklediği (mavi pelerin -> sokak lambası -> ninni -> danalar -> saat -> bavul -> ütü -> çocukluktaki soba) ve dil bilgisi kurallarının gevşetildiği görülmüştür.
İç konuşma ile bilinç akışı arasındaki en temel fark, bilinç akışında mantıksal ve dil bilgisel bağların kopuk olması, düşüncelerin düzensizce akmasıdır.
3
Elde edilen veriler doğrultusunda anlatım tekniğini saptama
Mantıksal tutarlılıktan uzak, serbest çağrışımlarla ilerleyen bu düzensiz zihinsel akışın bilinç akışı tekniği olduğu kesinleşmiştir.
Bu nitelikler doğrudan bilinç akışı tekniğinin karakteristik özellikleridir.

Anahtar Kavram

Anlatmaya Bağlı Metinlerde Anlatım Teknikleri (Bilinç Akışı)
Bu soruyu puanla