Soru

Zorluk: ZorEyalet Yönetimi ve Tımar Sistemi

Klasik Dönem Osmanlı taşra teşkilatında eyaletler mali yapılarına göre salyaneli (yıllıklı) ve salyanesiz (yıllıksız) olmak üzere ikiye ayrılmıştır.

Buna göre, Osmanlı eyalet yönetimindeki bu ayrım ve tımar sisteminin işleyişi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Salyanesiz eyaletlerde tımar sistemi sayesinde devlet, hazinesinden nakit para çıkmadan taşra güvenliğini sağlamış ve askeri ihtiyaçlarını karşılamıştır.Cevap
  2. B
    Salyanesiz eyaletlerde dirlik verilen sipahiler, kendilerine tahsis edilen toprakları mülk edinerek Avrupa'daki senyörler gibi bağımsız yerel otoriteler oluşturmuşlardır.
  3. C
    Salyaneli eyaletlerde vergi gelirlerinin doğrudan hazineye aktarılması amacıyla ilk kez Büyük Selçuklu Devleti tarafından geliştirilen ikta sistemi aynen uygulanmıştır.
  4. D
    Salyaneli eyaletlerde gayrimüslim halkın devlete olan bağlılığını artırmak için fethedilen bölgelerde uygulanan iskân ve istimalet politikası temel yönetim biçimi olarak belirlenmiştir.
  5. E
    Salyanesiz eyaletlerdeki tarımsal üretimi denetlemek ve fiyat istikrarını korumak amacıyla dirlik sahiplerine gedik ve narh usullerini belirleme yetkisi verilmiştir.

Cevap

Salyanesiz eyaletlerde tımar sistemi sayesinde devlet, hazinesinden nakit para çıkmadan taşra güvenliğini sağlamış ve askeri ihtiyaçlarını karşılamıştır.
Salyanesiz eyaletlerde uygulanan tımar sistemi sayesinde devlet, bütçesinden doğrudan nakit harcama yapmadan hem taşranın asayişini ve güvenliğini sağlamış hem de cebelü adı verilen savaşa hazır atlı askerler yetiştirmiştir. Bu durum hazine üzerindeki askeri yükü önemli ölçüde hafifletmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Salyaneli ve salyanesiz eyaletlerin idari ve mali yapısal farklarını analiz etmek.
Salyaneli eyaletlerde vergilerin doğrudan nakit toplandığı (iltizam), salyanesiz eyaletlerde ise tımar sisteminin uygulandığı belirlenir.
Eyaletlerin mali ayrımının temel işleyiş mantığını anlamak için bu analiz gereklidir.
2
Tımar sisteminin devlete sağladığı askeri ve bütçesel katkıları değerlendirmek.
Tımar sisteminde dirlik sahiplerinin topladıkları vergiyle cebelü adı verilen askerler beslediği ve taşra güvenliğini sağladığı, böylece devlet hazinesinden nakit harcama yapılmadığı saptanır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için tımar sisteminin mali ve askeri amaçlarını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Eyalet Yönetimi ve Tımar Sistemi
Bu soruyu puanla