Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Nüfus Politikaları ve Tarihsel Süreci

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar geçen süreçte uygulanan nüfus politikalarını tarihsel dönemleri ile bu dönemlerin temel özellikleri ve uygulanma gerekçeleri açısından eşleştiriniz.

  • 1923 - 1963 DönemiSavaşlar nedeniyle azalan nüfusu artırmak ve tarımsal üretimde iş gücü açığını kapatmak amacıyla nüfus artışını teşvik edici politikaların uygulanması.
  • 1963 - 1980 DönemiHızlı nüfus artışının kalkınma hızını düşürmesini engellemek amacıyla ilk kez resmi olarak nüfus planlamasına geçilmesi.
  • 1980 - 2005 DönemiNüfusun niceliğinden ziyade niteliğini (sağlık, eğitim) iyileştirmeye odaklanılması ve aile planlamasının anayasal güvenceye alınması.
  • 2005 ve Sonrası DönemDoğurganlık oranlarının düşmesi ve nüfusun yaşlanma eğilimine girmesiyle birlikte doğum oranlarını artırıcı teşviklerin yeniden başlatılması.

Cevap

1923-1963 dönemi savaş sonrası nüfusu artırma politikası ve tarımsal iş gücü ihtiyacıyla; 1963-1980 dönemi ekonomik kalkınma hedefleri doğrultusunda aile planlamasına geçilmesiyle; 1980-2005 dönemi nüfusun niteliğini iyileştirme odaklı politikalarla; 2005 ve sonrası dönem ise yaşlanan nüfus yapısı nedeniyle nüfus artış hızını yükseltme teşvikleriyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; Cumhuriyet'in ilk dönemi (1923-1963) askeri ve tarımsal iş gücü gereksinimi nedeniyle nüfus artışını teşvik eden politikalarla, 1963-1980 dönemi kalkınma planları doğrultusunda hızlı nüfus artışının getirdiği ekonomik yükü hafifletmek adına aile planlamasına geçilmesiyle, 1980-2005 dönemi nüfusun eğitim ve sağlık kalitesini yükseltme ve aile planlamasını anayasaya taşıma adımlarıyla, 2005 ve sonrası dönem ise yaşlanan nüfus yapısı ve düşen doğurganlık oranlarına karşı doğum oranlarını artırıcı yeni teşvik mekanizmalarıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki (1923-1963) demografik durum ve politikalar incelenir.
Savaş sonrasında nüfusun az olması askeri güç ve tarımsal üretim için sorun oluşturduğundan nüfus artış hızını yükseltici politikalar (sağlık önlemleri, çok çocuklu ailelere madalya verilmesi vb.) izlenmiştir. Bu durum, savaşlar sonrası azalan nüfusu artırma gerekçesiyle eşleşir.
İlk dönemin temel gerekçesini belirlemek için.
2
Planlı kalkınma döneminin (1963-1980) nüfus politikası analiz edilir.
1960'larda nüfus artış hızının çok yüksek olması kalkınmayı yavaşlattığı için 1965 yılında Nüfus Planlaması Kanunu çıkarılmış ve ilk kez nüfus artış hızını düşürücü önlemler alınmıştır. Bu durum, planlı kalkınmaya geçiş gerekçesiyle eşleşir.
1963 sonrasındaki politika değişikliğinin nedenini saptamak için.
3
1980 sonrasındaki (1980-2005) yeni demografik yaklaşımlar değerlendirilir.
Bu dönemde nicelik yerine nitelik ön plana çıkmış, aile planlaması anayasal güvenceye kavuşturulmuş ve anne-çocuk sağlığı gibi konulara odaklanılmıştır.
1980'li yıllarda başlayan serbest piyasa ve küreselleşme dönemindeki nitelik vurgusunu anlamak için.
4
2005 sonrası günümüz nüfus politikaları incelenir.
Doğum oranlarının hızla düşmesi ve nüfusun yaşlanma eğilimi göstermesi nedeniyle günümüzde nüfus artış hızını artırıcı (en az 3 çocuk söylemi, doğum izinleri vb.) teşvikler uygulanmaktadır.
Son dönem politikalarının güncel demografik tehditlerle ilişkisini kurmak için.

Anahtar Kavram

Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca uygulanan nüfus politikalarının gerekçeleri ve sonuçları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla