Soru

Zorluk: OrtaGarip Akımı (I. Yeni) ve Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir

Edebiyat dersinde Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı eğilimleri karşılaştırmak amacıyla tahtaya şu iki şiir parçası yazılmıştır:

I. Şiir
*Elifbamın yapraklarında*
*Gemilerim, yelkenlilerim.*
*N harfine geldiğim zaman*
*Sulara dökülürler;*
*Ve ben ağlarım.*

II. Şiir
*Sesin nerde kaldı, her günkü sesin,*
*Unutulmuş güzel şarkılar gibi.*
*Temiz rüzgârlarla süzülen gemi,*
*Uzakta, yavaşça kaybolup gitsin.*

Bu şiirler biçim, dil ve üslup özellikleri bakımından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. Şiir, dilin doğal mecrasına bırakılması ve şiirsel süslerin elenmesiyle Garip Akımı’nın (I. Yeni) sadelik ve yalınlık ilkelerini doğrudan örneklendirir.
  2. B
    II. Şiir, ahenk ögelerinden yararlanması ve benzetme gibi sanatlarla zenginleştirilmiş bir söyleyişi benimsemesi yönüyle Garip dışında yeniliği sürdüren şiir anlayışına uygundur.
  3. I. Şiir, İkinci Yeni topluluğunun imgeye ve soyut söyleyişe dayalı şiir dilini yansıtırken; II. Şiir, Toplumcu Gerçekçi anlayışın sınıfsal çatışmayı konu edinen diliyle yazılmıştır.Cevap
  4. D
    I. Şiirde geleneksel şiirin nazım birimi, ölçü ve uyak gibi sınırlayıcı kurallarına karşı çıkılarak serbest bir söyleyiş tarzı tercih edilmiştir.
  5. E
    II. Şiir, doğa unsurları üzerinden lirik ve estetik bir duyarlılık inşa ederek sanatsal işlevi ve imgesel yapıyı ön planda tutmuştur.

Cevap

Birinci şiirin İkinci Yeni'ye, ikinci şiirin ise Toplumcu Gerçekçi şiire ait oldu��unu savunan yargı yanlıştır.
Birinci şiir, Orhan Veli Kanık'ın 'Gemilerim' adlı şiiridir ve günlük konuşma diliyle, hiçbir imgeye kaçmadan, çocuksu bir duyarlılıkla yazılmıştır. Bu yönüyle Garip Akımı'nın (I. Yeni) özelliklerini taşımaktadır. Dolayısıyla bu şiirin İkinci Yeni'nin kapalı ve soyut dil anlayışını taşıdığı iddiası yanlıştır. İkinci şiir ise Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın 'Havaya Çizilen Dünya' adlı kitabından alınmış olup Garip dışında yeniliği sürdüren şiir anlayışına bağlı kalarak estetik yapıyı, ahengi ve imgeyi korumuştur. Bu şiirin Toplumcu Gerçekçi anlayışın sınıfsal çatışmasını konu edindiği iddiası da tamamen gerçek dışıdır. Bu nedenle şiirlerin bu akımlarla eşleştirildiği yargı yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci şiirin dil, biçim ve üslup özelliklerinin incelenmesi.
Birinci şiirin ('Gemilerim') ölçüsüz, kafiyesiz, günlük dille ve sıradan bir konuyu çocuksu bir edayla işlediği görülmüştür. Bu özellikler Garip Akımı'na (I. Yeni) aittir.
Şiirin ait olduğu edebi topluluğu tespit etmek.
2
İkinci şiirin dil, biçim ve üslup özelliklerinin incelenmesi.
İkinci şiirin ('Sesin nerde kaldı...') ahenk ögelerine (ölçü ve kafiye/redif benzerlikleri) yer verdiği, benzetme sanatı kullandığı ve estetik/imgesel bir dil benimsediği belirlenmiştir. Bu durum Garip dışında yeniliği sürdüren şiir anlayışıyla örtüşmektedir.
İkinci şiirin şiir anlayışını belirlemek.
3
Seçeneklerdeki iddiaların bu tespitlerle karşılaştırılması.
Birinci şiirin İkinci Yeni'nin kapalı söylemiyle, ikinci şiirin ise Toplumcu Gerçekçi şiirin ideolojik yapısıyla ilişkilendirildiği seçeneğin yanlış bilgi içerdiği saptanmıştır.
Şiirlerle uyuşmayan yanlış seçeneği (doğru cevabı) belirlemek.

Anahtar Kavram

Garip Akımı (I. Yeni) ile Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir Arasındaki Biçim ve İçerik Farkları
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla