Soru

Zorluk: OrtaGüneydoğu Anadolu Projesi (GAP)

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında sulama kanallarının devreye girmesiyle bölgedeki tarım alanlarının kullanımında köklü değişimler yaşanmıştır. Aşağıdaki tabloda, bölgedeki bir ilde sulama öncesi ve sonrasındaki bazı tarım ürünlerinin ekim payları (%) gösterilmiştir:

Tarım ÜrünüSulama Öncesi Payı (%)Sulama Sonrası Payı (%)
Kırmızı Mercimek4510
Arpa302
Pamuk250
Mısır (İkinci Ürün)012
Buğday2020
Sebze16

Buna göre, tabloda gösterilen tarımsal değişimin gerçekleştiği proje sahası ve projenin etkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bölgede dağlık alanlardaki yaylaları birbirine bağlayan yol projeleriyle kış ve kültür turizmini geliştirmek temel hedef haline gelmiştir.
  2. B
    Geniş çayır ve mera alanlarının varlığına bağlı olarak hayvancılığın ıslah edilmesi ve et-süt veriminin artırılması öncelikli kalkınma stratejisidir.
  3. Sulama olanaklarının artmasıyla tarıma dayalı sanayi gelişmiş ve bölge dışına giden mevsimlik işçi göçü azalmıştır.Cevap
  4. D
    Projenin ana odak noktas��, taş kömürü havzasında modernizasyonu sağlayarak demir-çelik sanayisindeki istihdamı sürdürülebilir kılmaktır.
  5. E
    Havza genelindeki akarsuların akış rejimini düzenleyerek sel, taşkın ve toprak erozyonunu önlemek en öncelikli faaliyettir.

Cevap

Sulama olanaklarının artmasıyla tarıma dayalı sanayi gelişmiş ve bölge dışına giden mevsimlik işçi göçü azalmıştır.
Tablodaki tarımsal veriler GAP sahasındaki sulu tarıma geçişi net bir şekilde göstermektedir. Sulama imkanlarının artmasıyla pamuk, mısır ve sebze üretimi artmış; bu durum pamuğa dayalı tekstil ve çırçır sanayisi gibi tarıma dayalı sanayi kollarını geliştirmiştir. Ayrıca, tarımsal üretimin ve ürün çeşitliliğinin artması bölgedeki istihdam olanaklarını artırarak başka bölgelere yönelen mevsimlik tarım işçisi göçünü azaltmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tabloda verilen tarımsal değişim verilerini incelemek.
Sulama öncesinde kuraklığa dayanıklı kırmızı mercimek (%45) ve arpa (%30) yoğun ekilirken, sulama sonrasında pamuk (%50), mısır (%12) ve sebze (%6) gibi sulu tarım ürünlerinin payının çok ciddi şekilde arttığı tespit edilir.
Değişimin tarımsal sulama altyapısının gelişmesiyle ilişkili olduğunu anlamak için tarım ürünlerinin su isteklerini analiz etmek gerekir.
2
Bu tarımsal değişimin sosyo-ekonomik sonuçlarını ve diğer bölgesel kalkınma projelerinin hedefleriyle farkını değerlendirmek.
Sulama sayesinde endüstriyel ürünlerin (özellikle pamuk) payının artması tarıma dayalı sanayiyi tetikler. Tarımda iş gücü ihtiyacının yıl geneline yayılması ise bölge dışına yapılan mevsimlik işçi göçünü azaltır. Yayla yolları, mera ıslahı, taş kömürü yatırımları ve havza koruma gibi diğer hedefler ise sırasıyla DOKAP, DAP, ZBKP ve YHGP projelerine aittir.
GAP'ın entegre yapısı gereği tarımsal değişimin sanayi, istihdam ve göç üzerindeki doğrudan etkisini ortaya koymak gerekir.

Anahtar Kavram

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında sulamanın tarımsal ürün çeşitliliğine, sanayiye ve sosyo-ekonomik yapıya etkileri.
Bu soruyu puanla