Soru

Zorluk: KolayEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki dizelerde kullanılan temel edebi sanatları, karşılarında verilen terimlerle uygun şekilde eşleştiriniz.

  • Bir ah çeksem dağı taşı eritir / Gözüm yaşı değirmeni yürütürMübalağa (Abartma)
  • Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik / Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendikTeşbih (Benzetme)
  • O çay ağır akar, yorgun mu bilmem / Mehtabı hasta mı, dargın mı bilmemTeşhis (Kişileştirme)

Cevap

Dizelerde sırasıyla mübalağa, teşbih ve teşhis sanatları kullanılmıştır. Karacaoğlan'ın dizelerinde abartma, Yahya Kemal'in dizelerinde benzetme, Faruk Nafiz'in dizelerinde ise kişileştirme sanatı ağır basmaktadır.
Verilen dizelerdeki anahtar kelimeler ve edatlar edebi sanatları belirler: 'Gibi' edatı doğrudan benzetmeyi (teşbih), insana özgü 'yorgunluk' sıfatının çaya verilmesi kişileştirmeyi (teşhis), 'dağı taşı eritmek' ifadesi ise abartmayı (mübalağa) ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci dizedeki temel duygu aktarımını incele.
Dizedeki 'dağı taşı eritmek' ve 'değirmeni yürütmek' ifadelerinin gerçek hayatta mümkün olamayacak kadar abartılı olduğu görüldü.
Sözün etkisini artırmak için bir durumun olduğundan çok daha büyük gösterilmesi mübalağa sanatıdır.
2
İkinci dizedeki karşılaştırma unsurlarını kontrol et.
Dizede 'gibi' edatı kullanılarak 'bin atlı' önce 'çocuğa', sonra 'dev gibi bir orduya' benzetilmiştir.
Aralarında ilgi bulunan iki unsurun ortak nitelik yönünden zayıf olanın güçlü olana yaklaştırılması teşbih sanatıdır.
3
Üçüncü dizedeki özne-yüklem ilişkisini analiz et.
İnsana özgü olan 'yorgunluk', 'hastalık' ve 'dargınlık' gibi niteliklerin 'çay' ve 'mehtap' varlıklarına verildiği tespit edildi.
İnsan dışı varlıklara insan kişiliği ve özellikleri kazandırılması teşhis (kişileştirme) sanatıdır.

Anahtar Kavram

Edebi sanatlarda anlamın güçlendirilmesi için başvurulan benzetme, abartma ve kişileştirme yöntemlerinin ayırt edilmesi.
Bu soruyu puanla