Soru

Zorluk: ZorEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki dizelerde kullanılan edebî sanatları, sağdaki kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Âteşten kaba bir kâğıttır gönül / Yanar da tütmez dumanıTeşbih-i Beliğ
  • Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? / Benim mi Allahım bu çizgili yüz?Tecahülüarif
  • Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhid'i / Bedr'in arslanları ancak bu kadar şanlı idiTelmih
  • Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl / Başını taştan taşa urup gezer âvâre suHüsnütalil

Cevap

Eşleşmeler şu şekildedir: 1. dize Teşbih-i Beliğ, 2. dize Tecahülüarif, 3. dize Telmih ve 4. dize Hüsnütalil sanatıyla eşleşmelidir.
Verilen eşleşmelerde her dize, taşıdığı anlam derinliği ve kullanılan figüratif dil doğrultusunda ilgili sanatla birebir uyuşmaktadır. Gönül-kâğıt benzetmesi doğrudanlık bakımından teşbih-i beliğ; saçın beyazlamasını kar yağmasına yoran soru tecahülüarif; Bedir Savaşı göndermesi telmih ve suyun akış nedeninin değiştirilmesi hüsnütalildir.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerdeki benzetme unsurlarını belirleme
Gönül ve kâğıt arasındaki ilişki saptandı.
'Âteşten kaba bir kâğıttır gönül' ifadesinde iki temel unsur (benzeyen-benzetilen) bir arada kullanılarak Teşbih-i Beliğ yapılmıştır.
2
Şairin 'bilmezlik' tutumunu analiz etme
Sorulu ifadelerdeki tecahülüarif fark edildi.
Şairin 'Şakaklarıma kar mı yağdı?' sorusu, bildiği gerçeği sanatsal bir amaçla bilmezlikten geldiğini gösterir.
3
Tarihî veya dinî atıfları saptama
Bedir Savaşı'na yapılan telmih bulundu.
'Bedr'in arslanları' ifadesi, okuyucunun zihninde tarihî bir olayı canlandırdığı için telmih sanatıdır.
4
Doğa olaylarının nedenini yorumlama
Suyun akışındaki hüsnütalil tespit edildi.
Suyun başını taşlara vurması (doğal olay), sevgilinin toprağına ulaşma çabasına (poetik neden) bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Edebî Sanatlarda Anlam ve İmge İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Divan edebiyatı beyitlerinde birden fazla sanatın iç içe (leffünneşr, tezat, vb.) kullanıldığı karma soruları çözerek analitik becerini artırabilirsin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla