Soru

Zorluk: ZorEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Serv-i hırâmânın görüp ey serv-i kaddim bağda
Kendi boyun alçak görüp yerlere geçti cûybâr

Aşağıdakilerden hangisi bu beyitte kullanılan söz sanatlarından biri değildir?

  1. A
    Teşhis
  2. B
    Hüsnütalil
  3. TecahülüarifCevap
  4. D
    Tenasüp
  5. E
    Teşbih

Cevap

Bilip de bilmemezlikten gelme sanatı olan tecahülüarif beyitte kullanılmamıştır.
Tecahülüarif sanatı, şairin bildiği bir gerçeği sanatsal bir amaçla bilmiyormuş gibi davranmasıdır. Bu beyitte şair olayları doğrudan neden-sonuç ilişkisi (hüsnütalil) içinde anlatmış, herhangi bir durumu bilmezlikten gelme yoluna gitmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Beytin günümüz Türkçesine çevrilmesi ve anlamlandırılması
Ey servi boylum! Bahçede senin salınan boyunu gören akarsu, kendi boyunu seninkinden alçak görüp (utanarak) yerin dibine girdi.
Söz sanatlarını tespit edebilmek için metnin anlamsal çerçevesini belirlemek gerekir.
2
Kişileştirme ve güzel nedene bağlama sanatlarının tespiti
Akarsuyun (cûybâr) utanması 'teşhis'; suyun yerin altına girmesinin bu utanmaya bağlanması ise 'hüsnütalil' sanatıdır.
Doğa olaylarının insani duygularla açıklanması bu sanatların temelini oluşturur.
3
Benzetme ve kelime ilgilerinin incelenmesi
'Serv-i kaddim' (servi boylum) ifadesinde 'teşbih'; 'bağ, serv, cûybâr' kelimeleri arasında 'tenasüp' vardır.
Varlıklar arasındaki benzerlik ve kavramsal ortaklıklar bu sanatları ortaya çıkarır.

Anahtar Kavram

Edebi Sanatların Şiir Çözümlemesindeki Rolü

Daha Fazla Pratik

Divan edebiyatında 'hüsnütalil' ve 'teşhis' sanatlarının sıklıkla bir arada kullanıldığı 'Su Kasidesi' gibi metinleri inceleyerek bu sanatlar arasındaki ilişkiyi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla