Soru

Zorluk: Çok zorServet-i Fünun Tiyatrosu, Eleştirisi ve Öğretici Metinleri

Aşağıda sol sütunda verilen Servet-i Fünun dönemi eserlerini, sağ sütunda yer alan ve bu eserlerin tür, içerik veya yazılış arka planı özelliklerini açıklayan doğru ifadelerle eşleştiriniz.

  • KâbusDönemin istibdat yönetiminin sansür ve sahneleme üzerindeki ağır baskılarına rağmen kaleme alınan, aile içi geçimsizlik, kıskançlık ve evlilik sorunlarını realist bir çerçevede sahneye taşıyan dram türündeki eserdir.
  • Hayat ve KitaplarHippolyte Taine'in determinist edebiyat kuramı ve bilimsel yöntemini esas alarak nesnel eleştiri anlayışını Türk edebiyatına kazandıran, Batılı yazar ve düşünürlerin incelendiği monografi tarzındaki makalelerin toplandığı eserdir.
  • KavgalarımEdebiyat-ı Cedide'nin getirdiği edebi yenilikleri ve dil anlayışını hedef alan eski edebiyat taraftarlarının ve muhafazakar gazetecilerin eleştirilerine cevap vermek amacıyla yazılmış polemiklerin toplandığı eserdir.
  • Hac YolundaSanatlı, ağır ve tasvir gücü yüksek süslü bir nesir üslubuyla kaleme alınan, yazarın resmi bir hekimlik göreviyle çıktığı seyahat esnasında Hicaz ve çevresine dair edindiği gözlemleri içeren gezi yazısıdır.

Cevap

Eşleştirmenin doğru biçimi: Kâbus - İstibdat dönemi kısıtlamalarına rağmen yazılmış aile içi sorunları işleyen realist tiyatro eseri; Hayat ve Kitaplar - Ahmet Şuayip'in Hippolyte Taine'in determinist kuramını uyguladığı bilimsel eleştiri makaleleri; Kavgalarım - Hüseyin Cahit Yalçın'ın Servet-i Fünun karşıtlarına yazdığı polemik yazıları; Hac Yolunda - Cenap Şahabettin'in tasvirci bir üslupla yazdığı Hicaz seyahati izlenimleridir.
Doğru eşleştirmede: Kâbus eseri istibdat sansürüne rağmen yazılan realist tiyatro örneğiyle; Hayat ve Kitaplar eseri Ahmet Şuayip'in determinist/bilimsel eleştirileriyle; Kavgalarım eseri Hüseyin Cahit Yalçın'ın polemikleriyle; Hac Yolunda eseri ise Cenap Şahabettin'in sanatlı Hicaz seyahati izlenimleriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kâbus eserinin türünü, yazarını ve yazıldığı dönemin siyasi şartlarını değerlendiriniz.
Eserin Halit Ziya Uşaklıgil'e ait olduğu, istibdat döneminin getirdiği sahneleme engellerine rağmen yazıldığı ve realist bir aile içi dramı konu edindiği belirlenir.
Servet-i Fünun döneminde tiyatro, siyasi baskılar nedeniyle gerilemiş olsa da realist tekniklerin uygulandığı evlilik ve kıskançlık temalı eserler yazılmıştır.
2
Hayat ve Kitaplar eserini, yazarını ve temel eleştiri yöntemini inceleyiniz.
Eserin Ahmet Şuayip'e ait olduğu, Hippolyte Taine'in pozitivist ve determinist ilkelerini edebiyatımıza tanıttığı saptanır.
Ahmet Şuayip, Servet-i Fünun'da sadece eleştiriyle ilgilenmiş; öznel izlenimler yerine bilimsel ve nesnel yöntemleri savunmuştur.
3
Kavgalarım eserini, yazarın topluluk içindeki rolü ve diğer edebi gruplarla ilişkisi üzerinden analiz ediniz.
Hüseyin Cahit Yalçın'ın Servet-i Fünun karşıtlarına (özellikle eski edebiyat yanlılarına ve Ali Kemal'e) verdiği yanıtları bir araya getirdiği görülür.
Hüseyin Cahit Yalçın, topluluğun polemikçi kalemi olarak edebi tartışmaları bu eserle kitaplaştırmıştır.
4
Hac Yolunda eserinin türünü, yazarın üslubunu ve içeriğini saptayınız.
Cenap Şahabettin'in hekim olarak gittiği Hicaz seyahatini, Servet-i Fünun'un ağır, tasvirci nesir diliyle anlattığı gezi yazısı olduğu bulunur.
Gezi yazısı türünde Cenap Şahabettin, sanatlı ve süslü nesrin en önemli örneklerini vermiştir.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Dönemi Tiyatro, Eleştiri ve Gezi Yazısı Türlerinin Temel Eserleri ve İçerik Özellikleri
Bu soruyu puanla