Soru

Zorluk: OrtaServet-i Fünun Tiyatrosu, Eleştirisi ve Öğretici Metinleri

Servet-i Fünun Dönemi tiyatrosu, eleştirisi ve öğretici metinleri hakkında hazırlanan bir çalışmada şu belirlemelere yer verilmiştir:

I. Dönemin siyasi ortamı (İstibdat) nedeniyle sahneleme imkânı kısıtlanan tiyatroda, sahne tekniği zayıf ve ev içi konuları işleyen eserler öne çıkmıştır. Halit Ziya Uşaklıgil'in *Kâbus* ve Cenap Şahabettin'in *Körebe* adlı oyunları bu yönelimin örneklerindendir.

II. Dönemin eleştiri anlayışı batılı bir çizgiye taşınmış; Hüseyin Cahit Yalçın *Kavgalarım* eseriyle polemikçi bir tavır sergilerken, Ahmet Şuayip *Hayat ve Kitaplar* adlı çalışmasıyla daha nesnel ve bilimsel bir edebi tenkit modeli sunmuştur.

III. Cenap Şahabettin, öğretici metin alanında gezi yazısı türünün başarılı örneklerini vermiş; *Hac Yolunda* ve *Tiryaki Sözleri* adlı yapıtlarıyla dönemin ağır ve süslü nesir dilinin dışına çıkarak son derece yalın, halk diline yakın bir üslup benimsemiştir.

Yukarıda numaralanmış belirlemelerden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II
Dönemin siyasi koşulları nedeniyle Servet-i Fünun tiyatrosu ev içi konulara yönelmiş ve sahne tekniği zayıf eserler verilmiştir. Halit Ziya'nın *Kâbus* ve Cenap Şahabettin'in *Körebe* oyunları buna örnektir. Eleştiri alanında ise Hüseyin Cahit Yalçın polemikçi kimliğiyle *Kavgalarım* adlı eseri, Ahmet Şuayip ise nesnel eleştiri tarzındaki *Hayat ve Kitaplar* eserini kaleme almıştır. Bu nedenle birinci ve ikinci öncüller doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
I. öncülün doğruluğunu kontrol etme
Dönemin siyasi baskıları (İstibdat) nedeniyle tiyatro binaları kapatılmış veya sıkı denetlenmiştir. Bu yüzden yazarlar büyük oranda sahnelenmek için değil, okunmak için ve küçük salonlarda oynanabilecek ev içi, ailevi konulu dramlar yazmışlardır. Halit Ziya Uşaklıgil'in *Kâbus* ve Cenap Şahabettin'in *Körebe* eserleri bu dönemin tiyatro örneklerindendir. Dolayısıyla I. öncül doğrudur.
Dönemin tiyatro anlayışı ve eser-yazar eşle��tirmesinin doğru olup olmadığını belirlemek.
2
II. öncülün doğruluğunu kontrol etme
Hüseyin Cahit Yalçın, Servet-i Fünun'a yöneltilen hücumları karşılamak adına yazdığı eleştirileri *Kavgalarım* adlı eserde toplamıştır. Ahmet Şuayip ise topluluğun diğer üyelerinden farklı olarak sadece eleştiriye (tenkit) yoğunlaşmış, *Hayat ve Kitaplar* adlı eseriyle batılı, nesnel ve bilimsel eleştiri anlayışını uygulamıştır. Dolayısıyla II. öncül de doğrudur.
Dönemdeki eleştiri türündeki eserlerin ve yazarlarının rollerinin doğruluğunu saptamak.
3
III. öncülün doğruluğunu kontrol etme
Cenap Şahabettin gezi yazısı türünde *Hac Yolunda* ve *Avrupa Mektupları* gibi eserler vermiş olsa da, *Tiryaki Sözleri* gezi yazısı değil, vecizelerden (özdeyişler) oluşan bir eserdir. Ayrıca Cenap Şahabettin nesirde sade ve yalın bir dil değil, tam tersine oldukça ağır, yabancı tamlamalarla yüklü ve süslü bir üslup kullanmıştır. Dolayısıyla III. öncül yanlıştır.
Öğretici metinlerin tür ve dil özelliklerinin doğru analiz edilip edilmediğini kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Dönemi tiyatro, eleştiri ve öğretici metinlerin genel özellikleri, sanatçıları ve başlıca eserleri.
Bu soruyu puanla