Soru

Zorluk: OrtaGizli Antlaşmalar, Mondros Ateşkes Antlaşması ve Paris Barış Konferansı

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından İtilaf Devletleri, antlaşmanın çeşitli hükümlerine dayanarak Anadolu'yu işgale başlamışlardır. Bu süreçte antlaşmanın 7. maddesi ile 24. maddesi işgallerin kapsamı ve hedefleri açısından farklı nitelikler taşımaktadır.

Buna göre, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddelerinin amaçları arasındaki fark aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

  1. A
    7. madde özellikle Doğu Anadolu'da (Vilayat-ı Sitte) bir Ermeni devletinin kurulmasını hedeflerken, 24. madde İtilaf Devletleri'ne Osmanlı topraklarının tamamında genel işgal hakkı tanımıştır.
  2. B
    7. madde Osmanlı ordusunun terhis edilerek savunmasız bırakılmasını sağlarken, 24. madde Anadolu'daki tüm milli cemiyetlerin tek bir çatı altında birleştirilmesini yasaklamıştır.
  3. 7. madde İtilaf Devletleri'nin yapacağı işgallere tüm Osmanlı topraklarında genel bir hukuki zemin hazırlarken, 24. madde doğrudan Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devletinin kurulmasını amaçlamıştır.Cevap
  4. D
    7. madde Osmanlı sınırları içinde manda ve himaye yönetimlerinin kurulmasını zorunlu kılarken, 24. madde Doğu Anadolu bölgesinin Brest-Litovsk Antlaşmas�� uyarınca Sovyet Rusya'ya devredilmesini öngörmüştür.
  5. E
    7. madde Boğazlar'ın İtilaf Devletleri'nin denetimine geçmesini hedeflerken, 24. madde Wilson İlkeleri uyarınca Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde Türk egemenliğinin korunmasını güvence altına almıştır.

Cevap

7. madde İtilaf Devletleri'nin yapacağı işgallere tüm Osmanlı topraklarında genel bir hukuki zemin hazırlarken, 24. madde doğrudan Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devletinin kurulmasını amaçlamıştır.
Doğru seçenek olan ifadedeki gibi; 7. madde İtilaf Devletleri'ne güvenlik bahanesiyle herhangi bir stratejik noktayı işgal etme yetkisi vererek tüm Anadolu'nun işgaline hukuki kılıf hazırlamıştır. 24. madde ise sadece 'Vilayat-ı Sitte' denilen altı doğu ilini kapsayarak burada kurulması planlanan Ermeni devletine zemin hazırlamayı amaçlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinin içeriğini ve amacını analiz etme.
7. maddeye göre İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit eden bir durum karşısında herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecektir. Bu, tüm Anadolu topraklarında yapılacak işgallere genel ve ucu açık bir hukuki zemin hazırlar.
İşgallerin genel hukuki dayanağını belirlemek için.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinin içeriğini ve amacını analiz etme.
24. maddeye göre Doğu Anadolu'daki altı ilde (Vilayat-ı Sitte: Erzurum, Van, Harput, Diyarbakır, Sivas, Bitlis) bir karışıklık çıkarsa buralar işgal edilebilecektir. Bu maddenin İngilizce metnindeki 'Armenian provinces' ifadesi, asıl amacın bölgede bağımsız bir Ermeni devleti kurmak olduğunu gösterir.
Doğu Anadolu'ya yönelik özel planı tespit etmek için.
3
İki maddenin amaçlarını karşılaştırarak aralarındaki temel farkı ortaya koyma.
7. maddenin genel bir işgal yetkisi sunduğu, 24. maddenin ise Doğu Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulmasını hedefleyen özel bir amaç taşıdığı sonucuna ulaşılır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın en tehlikeli maddeleri olan 7. ve 24. maddelerin amaç ve kapsam yönünden karşılaştırılması.
Bu soruyu puanla