Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından İtilaf Devletleri, antlaşmanın çeşitli hükümlerine dayanarak Anadolu'yu işgale başlamışlardır. Bu süreçte antlaşmanın 7. maddesi ile 24. maddesi işgallerin kapsamı ve hedefleri açısından farklı nitelikler taşımaktadır.
Buna göre, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddelerinin amaçları arasındaki fark aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?
- A7. madde özellikle Doğu Anadolu'da (Vilayat-ı Sitte) bir Ermeni devletinin kurulmasını hedeflerken, 24. madde İtilaf Devletleri'ne Osmanlı topraklarının tamamında genel işgal hakkı tanımıştır.
- B7. madde Osmanlı ordusunun terhis edilerek savunmasız bırakılmasını sağlarken, 24. madde Anadolu'daki tüm milli cemiyetlerin tek bir çatı altında birleştirilmesini yasaklamıştır.
- 7. madde İtilaf Devletleri'nin yapacağı işgallere tüm Osmanlı topraklarında genel bir hukuki zemin hazırlarken, 24. madde doğrudan Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devletinin kurulmasını amaçlamıştır.Cevap
- D7. madde Osmanlı sınırları içinde manda ve himaye yönetimlerinin kurulmasını zorunlu kılarken, 24. madde Doğu Anadolu bölgesinin Brest-Litovsk Antlaşmas�� uyarınca Sovyet Rusya'ya devredilmesini öngörmüştür.
- E7. madde Boğazlar'ın İtilaf Devletleri'nin denetimine geçmesini hedeflerken, 24. madde Wilson İlkeleri uyarınca Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde Türk egemenliğinin korunmasını güvence altına almıştır.
Cevap
7. madde İtilaf Devletleri'nin yapacağı işgallere tüm Osmanlı topraklarında genel bir hukuki zemin hazırlarken, 24. madde doğrudan Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devletinin kurulmasını amaçlamıştır.
Doğru seçenek olan ifadedeki gibi; 7. madde İtilaf Devletleri'ne güvenlik bahanesiyle herhangi bir stratejik noktayı işgal etme yetkisi vererek tüm Anadolu'nun işgaline hukuki kılıf hazırlamıştır. 24. madde ise sadece 'Vilayat-ı Sitte' denilen altı doğu ilini kapsayarak burada kurulması planlanan Ermeni devletine zemin hazırlamayı amaçlamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın en tehlikeli maddeleri olan 7. ve 24. maddelerin amaç ve kapsam yönünden karşılaştırılması.