Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDivânu Lugâti't-Türk

Kaşgarlı Mahmut’un XI. yüzyılda kaleme aldığı Divânu Lugâti't-Türk ile ilgili;

I. Arapçayı yeni öğrenenlere Türkçenin kelime kadrosunu öğretirken sav, sagu, koşuk gibi sözlü dönem ürünlerinden örnekler sunmuş, böylece Türk kültürüne ait ilk derleme ve antoloji örneğini oluşturmuştur.
II. Dönemin Türk topluluklarının ağız ve lehçe özelliklerine değinerek kelimelerin ses ve biçimsel değişimlerini incelemiş, Türk dilinin ilk diyalektolojik çalışmasını ortaya koymuştur.
III. Aruz ölçüsüyle ve mesnevi nazım biçimiyle kaleme alınan didaktik manzumeler aracılığıyla, İslamiyet'in kabulünden sonraki yeni toplumsal düzenin ahlaki ve hukuki kurallarını Türk boylarına aktarmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    II ve III

Cevap

Birinci ve ikinci yargıları i��eren seçenek doğrudur.
Birinci ve ikinci yargıları içeren seçenek doğrudur. Divânu Lugâti't-Türk, kelimelerin anlamlarını açıklarken İslamiyet öncesi dönemden koşuk, sagu ve sav örnekleri sunduğu için ilk derleme ve antoloji niteliği taşır. Ayrıca Türk boylarının ağız özelliklerini karşılaştırarak dil bilimi kurallarına göre incelemesi nedeniyle ilk diyalektolojik çalışmadır. Üçüncü öncüldeki aruz ölçüsü, mesnevi biçimi ve manzum didaktik kurallar ise Kutadgu Bilig gibi diğer Geçiş Dönemi eserlerinin özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Eserin sözlü edebiyat örneklerini içerme durumunu değerlendirmek.
Divânu Lugâti't-Türk'ün içinde sav, sagu ve koşuk gibi İslamiyet öncesi sözlü dönem ürünlerinin yer aldığı ve bu özelliğiyle ilk antoloji niteliği taşıdığı belirlenir. Birinci öncül doğrudur.
Eserin edebiyat tarihindeki yerini ve derleme niteliğini saptamak.
2
Eserin dil bilimi ve diyalektoloji yönünü analiz etmek.
Kaşgarlı Mahmut'un Türk boylarının ağız ve lehçe özelliklerini karşılaştırmalı incelediği, bu yönüyle eserin ilk diyalektolojik çalışma olduğu belirlenir. İkinci öncül doğrudur.
Eserin Türk dili araştırmalarındaki özgün konumunu anlamak.
3
Üçüncü öncüldeki biçimsel özellikleri eserin yapısıyla karşılaştırmak.
Aruz ölçüsü, mesnevi nazım biçimi ve didaktik manzumelerle ahlak kurallarını öğretme niteliğinin Divânu Lugâti't-Türk'e değil; Kutadgu Bilig ve Atabetü'l-Hakayık'a ait olduğu tespit edilir. Üçüncü öncül yanlıştır.
Geçiş Dönemi eserlerinin yapısal ve içeriksel farklarını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Divânu Lugâti't-Türk'ün antolojik derleme yapısı ile diyalektolojik niteliği ve diğer Geçiş Dönemi eserlerinden farkları.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Divânu Lugâti't-Türk

Bu konudan daha fazla soru