Soru

Zorluk: ZorÂşık Edebiyatı Temsilcileri

Ondokuzuncu yüzyılda yaşamış olan bu şair, mensup olduğu boyun Çukurova ve Toroslar'da göçebe hayatını sürdürme mücadelesini ve Osmanlı Devleti'nin iskân politikasına karşı gösterdiği direnişi şiirlerine taşımıştır. Divan edebiyatının etkisinden tamamen uzak, yalın ve içten bir halk Türkçesiyle koçaklamalar ve güzellemeler söylemiştir.

Buna göre aşağıdaki dörtlüklerden hangisinin bu sanatçıya ait olduğu söylenebilir?

  1. A
    Mert dayanır namert kaçar
    Meydan gümbür gümbürlenir
    Şahlar şahı divan açar
    Divan gümbür gümbürlenir
  2. B
    Ala gözlerini sevdiğim dilber
    Şu gelip geçtiğin yollar öğünsün
    Kadir Mevlâm seni övmüş yaratmış
    Seni doğuran ana öğünsün
  3. Çıkıp kurtulmalı dağlar başına
    Daha neler gelir erkek başına
    Hükümetin gülle atan topuna
    Gövde siper eden yiğitler hani
    Cevap
  4. D
    Mahkemede kadı rüşvet yer ise
    Hakka doğru dava nasıl çekilsin
    Rüşvet alan müftü fetva verir ise
    Böyle memleketin temeli yıkılsın
  5. E
    Vardım ki yurdundan ayağ göçürmüş
    Yavru gitmiş ıssız kalmış otağı
    Camlar şikest olmuş meyler dökülmüş
    Sakiler meclisten çekmiş ayağı

Cevap

Dadaloğlu'na ait olan 'Çıkıp kurtulmalı dağlar başına...' dörtlüğü
Parçada sözü edilen âşık, 19. yüzyılın en önemli halk şairlerinden olan Dadaloğlu'dur. Dadaloğlu, mensup olduğu Avşar boyunun zorunlu iskân politikasına karşı mücadelesini şiirlerinde coşkulu bir dille anlatmış, divan şiirinin etkisinden uzak durarak yalnızca hece ölçüsünü kullanmıştır. 'Çıkıp kurtulmalı dağlar başına / Daha neler gelir erkek başına / Hükümetin gülle atan topuna / Gövde siper eden yiğitler hani' dörtlüğü, şairin bu iskân mücadelesini ve epik koçaklama tarzını doğrudan yansıtan, hece ölçüsüyle yazılmış yalın bir şiiridir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafta verilen ipuçlarını analiz etmek
Sanatçının 19. yüzyılda yaşadığı, göçebe yaşam sürdüğü, iskân politikasına direndiği, koçaklamalarıyla tanındığı ve Divan etkisinden tamamen uzak durduğu bilgileri edinilir.
Soruda sorulan âşığın kimliğini belirlemek için temel özellikleri saptamak gerekir.
2
Edebi şahsiyeti özetlenen şairin adını netleştirmek
Belirtilen niteliklerin tamamının 19. yüzyılın ünlü mücadeleci şairi Dadaloğlu'na ait olduğu tespit edilir.
Şiir eşleştirmesinde aranacak doğru ismin belirlenmesi sürecin merkezidir.
3
Seçeneklerdeki dörtlüklerin üslup, içerik ve dil özelliklerini incelemek
Devletin gülle atan topuna karşı dağlara çıkıp gövde siper eden yiğitleri öven ve yalın halk Türkçesiyle yazılmış olan dörtlüğün Dadaloğlu'na ait olduğu görülür.
Şairin edebi kişiliği ile şiir tarzını eşleştirip doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Temsilcileri ve Edebî Şahsiyetleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla