Soru

Zorluk: OrtaEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Yeni bir şevk ile ürperdi bugün Marmara,
Mavi göğsünde parıldar o gümüşten yara.

Bu dizelerde yer alan edebi sanatlar ve belirleme gerekçeleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. A
    Marmara sözcüğüyle benzetme amacı güdülmeden başka bir sözcük kastedilerek mecazımürsel (ad aktarması) yapılmıştır.
  2. B
    Ürperdi sözcüğüyle doğaya ait bir özellik insana aktarılarak açık istiareye başvurulmuştur.
  3. C
    Mavi ve gümüş sözcükleri arasında anlamca karşıtlık yaratılarak tezat sanatı gerçekleştirilmiştir.
  4. Marmara denizine insani özellikler yüklenerek teşhis (kişileştirme) yapılmış ve bu yolla kapalı istiare oluşturulmuştur.Cevap
  5. E
    Gümüşten yara ifadesinde benzetmenin iki temel ögesi bir arada kullanılarak teşbih-i beliğ yapılmıştır.

Cevap

Marmara denizine insani özellikler yüklenerek teşhis (kişileştirme) yapılmış ve bu yolla kapalı istiare oluşturulmuştur.
Dizelerde Marmara denizine 'ürpermek' ve 'göğüs' gibi insani nitelikler yüklenerek kişileştirme (teşhis) yapılmıştır. Edebiyat biliminde her kişileştirme aynı zamanda bir kapalı istiare kabul edilir; çünkü kendisine benzetilen öge (insan) dizede açıkça geçmemekte, sadece insana ait özellikler yoluyla hissettirilmektedir. Bu nedenle doğru yargı bu seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerdeki insana ait özelliklerin aktarıldığı sözcük gruplarını saptamak.
Marmara denizinin ürpermesi ve onun mavi bir göğse sahip olması ifadeleri belirlenmiştir.
İnsana ait niteliklerin insan dışı varlıklara aktarılması olan kişileştirme (teşhis) sanatını tespit etmek.
2
Kişileştirme sanatı ile istiare sanatı arasındaki ilişkiyi kurarak diğer edebi sanatları incelemek.
Kişileştirme yapılan yerde kendisine benzetilen insan söylenmediği için kapalı istiare gerçekleşmiş, gümüşten yara ifadesinde ise benzeyen unsur kullanılmadığı için açık istiare yapılmıştır.
Seçeneklerdeki iddiaların doğruluğunu denetlemek ve doğru olan gerekçeli açıklamayı bulmak.

Anahtar Kavram

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla