Ömrümün bağı bozuldu, hazan erdi bağıma
Gençliğim uçup gitti, kondu dert ortağıma
Bu dizelerde yer alan edebî sanatlar ve bunların dizelerdeki görünümleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- A"Ömrümün bağı" sözüyle kendisine benzetilenin kullanılmadığı bir açık istiare örneği sergilenmiş; "gençliğim uçup gitti" dizesinde ise tüm unsurları barındıran bir teşbih yapılmıştır.
- B"Hazan" sözcüğüyle benzeyeni ve kendisine benzetileni verilen bir teşbih sanatı kurulmuş; "ömrümün bağı" ifadesinde ise sadece benzeyenin yer aldığı bir kapalı istiareye yer verilmiştir.
- "Ömrümün bağı" ifadesinde benzetmenin iki temel ögesi bir arada kullanılarak teşbih-i beliğ yapılmış; "gençliğim uçup gitti" dizesinde ise gençlik bir kuşa benzetilip kendisine benzetilen söylenmeyerek kapalı istiareye başvurulmuştur.Cevap
- D"Gençliğim uçup gitti" dizesinde kendisine benzetilenin açıkça söylenmesiyle açık istiare yapılmış; "hazan" sözcüğüyle de benzetme edatının kullanılmadığı bir teşbih-i beliğ örneği oluşturulmuştur.
- EDizelerin tamamında sadece benzeyen ögeler kullanılarak tamamen kapalı istiareye dayalı bir anlatım tercih edilmiş, teşbih sanatının hiçbir türüne yer verilmemiştir.
Cevap
"Ömrümün bağı" ifadesinde benzetmenin iki temel ögesi (benzeyen ve kendisine benzetilen) bir arada kullanılarak teşbih-i beliğ yapılmış; "gençliğim uçup gitti" dizesinde ise benzeyen olan gençlik, uçma özelliği yönüyle bir kuşa benzetilip kendisine benzetilen söylenmeyerek kapalı istiareye başvurulmuştur.
"Ömrümün bağı" ifadesinde benzeyen "ömür" ile kendisine benzetilen "bağ" unsurları bir arada kullanıldığı için teşbih-i beliğ yapılmıştır. "Gençliğim uçup gitti" dizesinde ise benzeyen olan "gençlik" söylenmiş ancak kendisine benzetilen "kuş" söylenmeyerek kuşa ait olan "uçmak" özelliği verilmiştir, bu durum kapalı istiareyi oluşturur. Bu iki tespiti doğru şekilde bir araya getiren değerlendirme doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Edebi Sanatlar (Söz Sanatları) - Teşbih ve İstiare Ayrımı