Soru

Zorluk: ZorGenetik Şifre, Kodon ve Antikodon İlişkisi

Hücrelerde gerçekleşen genetik bilgi akışı sürecinde; DNA üzerindeki genetik kodlar, mRNA üzerindeki kodonlar ve tRNA üzerindeki antikodonlar arasında belirli bir uyum ve ilişki bulunmaktadır.

Buna göre; genetik şifre, kodon ve antikodon özellikleri ile ilgili,

I. Bir canlıdaki 64 çeşit kodonun tamamı, ribozomda kendine uygun bir antikodonla eşleşerek polipeptit zincirine amino asit eklenmesini sağlar.
II. Genetik kodun dejenerasyonu (bir amino asidin birden fazla kodonla şifrelenebilmesi) sayesinde, DNA üzerindeki bazı nokta mutasyonları sentezlenen proteinin yapısını etkilemeyebilir.
III. DNA'nın kalıp ipliğindeki bir genetik kodun nükleotit dizilimi ile bu koda uygun antikodona sahip tRNA'nın nükleotit dizilimi (Timin ve Urasil farkı hariç) aynıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. II ve IIICevap
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Genetik kodun dejenerasyonu mutasyonlara karşı koruma sağlar ve DNA kalıp ipliği ile tRNA antikodon dizilimi (T/U farkıyla) aynıdır.
Genetik kodun dejenerasyonu sayesinde bir amino asidin birden fazla kodonla şifrelenebilmesi mutasyonların etkisini minimize eder. Ayrıca, DNA'nın kalıp ipliği ile tRNA antikodonu her ikisi de mRNA'ya komplementer olduğu için nükleotit dizilimleri (T/U farkı hariç) birbirinin aynısıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kodon ve antikodon çeşitlerini değerlendirme
64 çeşit kodondan 3 tanesi (UAA, UAG, UGA) durdurucu kodondur ve bunlara karşılık gelen bir tRNA/antikodon yoktur.
Durdurucu kodonlar protein sentezini bitirir, amino asit şifrelemezler.
2
Kod dejenerasyonunun etkisini analiz etme
Bir amino asit birden fazla kodonla şifrelenebildiği için (örneğin; GUUGUU, GUCGUC, GUAGUA ve GUGGUG valini şifreler), DNA'da son nükleotitte olan bir mutasyon yine aynı amino asidin gelmesini sağlayabilir.
Bu durum proteinin amino asit diziliminin korunmasını sağlar.
3
DNA kalıp ipliği ile tRNA antikodonu arasındaki dizilim ilişkisini kurma
DNA kalıp ipliği 353' \rightarrow 5' yönündedir, mRNA 535' \rightarrow 3' yönünde sentezlenir. tRNA antikodonu ise mRNA'ya komplementer olarak 353' \rightarrow 5' yönünde bağlanır. Bu durumda kalıp iplik ve antikodon dizilimi paralel ve aynı baz sırasına sahip olur (T yerine U gelmesi şartıyla).
Komplementerliğin komplementeri orijinal dizilime geri döner.

Anahtar Kavram

Genetik kodun evrenselliği, dejenerasyonu ve translasyon eşleşme kuralları.

Alternatif Yöntem

DNA kalıp ipliği: 3'-TAC-5', mRNA kodonu: 5'-AUG-3', tRNA antikodonu: 3'-UAC-5'. Bu örnek üzerinden dizilimlerin benzerliği somutlaştırılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla