Soru

Zorluk: ZorSigma (σ) ve Pi (π) Bağları

22-metilbut-11-en-33-in$ bileşiğinin yarı açık formülü aşağıda verilmiştir:

CH2=C|CH3CCH\text{CH}_2 = \overset{\overset{\text{CH}_3}{\text{|}}}{\text{C}} - \text{C} \equiv \text{CH}

Bu bileşik ile ilgili,

I. Karbon atomlarından iki tanesi sp2sp^2, iki tanesi spsp ve bir tanesi sp3sp^3 hibritleşmesi yapmıştır.

II. Karbon atomları arasında kurulan sigma (σ\sigma) bağlarında sp2sp3sp^2-sp^3, sp2spsp^2-sp ve spspsp-sp orbital örtüşmelerinin her birinden birer adet bulunur.

III. Moleküldeki pi (π\pi) bağları, karbon atomlarının hibritleşmeye katılan spsp ve sp2sp^2 orbitallerinin yan yana örtüşmesiyle oluşmuştur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. I ve IICevap
  3. C
    I ve III
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II ifadeleri doğrudur
Karbon atomlarının hibritleşme türleri incelendiğinde; çift bağ karbonlarının sp2sp^2, tekli bağ karbonunun sp3sp^3, üçlü bağ karbonlarının ise spsp yaptığı görülür (I. ifade doğru). Karbon atomları arasındaki tekli/sigma bağlarının örtüşme türleri yazıldığında; sp2sp3sp^2-sp^3, sp2spsp^2-sp ve spspsp-sp örtüşmelerinin her birinden tam olarak birer adet olduğu belirlenir (II. ifade doğru). Pi bağları ise hibrit orbitalleriyle değil, hibritleşmeye katılmayan serbest p orbitallerinin örtüşmesiyle oluşur (III. ifade yanlış). Dolayısıyla doğru yanıt I ve II öncüllerini içeren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Karbon atomlarının hibritleşme türlerini belirleme
Moleküldeki karbon atomlarından çift bağ yapan soldaki iki karbon sp2sp^2, metil grubundaki karbon sp3sp^3, üçlü bağ yapan sağdaki iki karbon ise spsp hibritleşmesi yapmıştır.
Tekli bağ yapan karbonlar sp3sp^3, bir pi bağı içeren (çift bağlı) karbonlar sp2sp^2, iki pi bağı içeren (üçlü bağlı) karbonlar spsp hibritleşmesi gösterir.
2
Karbon-karbon arasındaki sigma bağlarının orbital örtüşmelerini analiz etme
Karbon atomları arasında; bir adet sp2sp2sp^2-sp^2, bir adet sp2sp3sp^2-sp^3, bir adet sp2spsp^2-sp ve bir adet spspsp-sp sigma bağı kurulmuştur.
Sigma bağları, bağa katılan atomların hibrit orbitallerinin (veya hidrojen için s orbitalinin) uç uca örtüşmesiyle oluşur.
3
Pi bağlarının oluşum mekanizmasını değerlendirme
Pi bağları hibritleşmeye katılmayan p orbitallerinin yan yana örtüşmesiyle oluşur. Hibrit orbitalleri pi bağı oluşturamaz.
Hibritleşme sürecinde melezleşmeyen dik p orbitalleri, eksen dışı yan yana örtüşerek pi bağlarını meydana getirir.

Anahtar Kavram

Sigma ve Pi bağlarının oluşumunda rol alan orbital örtüşmeleri ve karbon atomlarının hibritleşme türlerinin belirlenmesi.
Bu soruyu puanla