Divânu Lugâti't-Türk, Türk kültür tarihinin en önemli kaynaklarından biridir. Eser, yalnızca bir sözlük olmanın ötesinde çok yönlü bir yapıya sahiptir.
Sol sütunda Divânu Lugâti't-Türk'ün bazı bilimsel ve edebî özellikleri, sağ sütunda ise bu özelliklerin eserdeki yansımaları verilmiştir.
Buna göre, sol sütundaki özellikleri sağ sütunda verilen doğru yansımalarıyla eşleştiriniz.
- Ansiklopedik NitelikEserde yalnızca kelime anlamlarının verilmesiyle yetinilmeyip Türklerin yaşam tarzı, inançları, boy damgaları ve toplumsal yapıları hakkında ayrıntılı bilgiler sunulması.
- Şahit Gösterme (Tanıkleme)Sözcüklerin anlamlarını açıklarken dilin canlı kullanımını örneklendirmek için sözlü edebiyat ürünleri olan koşuk, sagu ve savlardan derlenen dizelerin kullanılması.
- Karşılaştırmalı Dil BilimiTürkçenin farklı boylarca konuşulan lehçelerini (Oğuz, Kıpçak, Uygur vb.) karşılaştırarak dil özellikleri ve ağız farklılıkları hakkında kurallar ortaya konulması.
- Coğrafi KayıtTürk boylarının yerleşim yerlerini, sınırlarını ve birbirlerine göre konumlarını göstermek amacıyla kitapta renkli bir dünya haritasına yer verilmesi.
Cevap
Eşleştirme sonucunda; 'Ansiklopedik Nitelik' eserde Türklerin inançları, boy damgaları ve toplumsal yapılarına dair bilgilerin bulunmasıyla; 'Şahit Gösterme' sözcüklerin anlamlarını açıklamak için sav, sagu ve koşukların kullanılmasıyla; 'Karşılaştırmalı Dil Bilimi' farklı Türk lehçelerinin karşılaştırılıp kuralların konulmasıyla; 'Coğrafi Kayıt' ise esere eklenen dünya haritasıyla eşleşir.
Ansiklopedik Nitelik kültürel ve toplumsal bilgilerin sunulmasıyla; Şahit Gösterme kelimelerin sav, sagu ve koşuk dizeleriyle örneklendirilmesiyle; Karşılaştırmalı Dil Bilimi Türk lehçelerinin mukayese edilerek kurallar konulmasıyla; Coğrafi Kayıt ise eserdeki renkli dünya haritasıyla doğru şekilde eşleşmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Divânu Lugâti't-Türk'ün nitelikleri, yapısı ve içeriği