Soru

Zorluk: ZorKarasal Biyomlar ve Özellikleri

Orta kuşağın nemli bir dağ yamacında yükseltiye bağlı olarak sıcaklık ve yağış koşullarının değişmesi, karasal biyomların ve bitki örtüsünün dikey doğrultuda kuşaklar oluşturmasına neden olur.

Buna göre, aşağıda özellikleri belirtilen dikey bitki kuşaklarını deniz seviyesinden (en alçaktan) dağ zirvesine (en yükseğe) doğru sıralayınız.

  1. 1Kışın yaprağını döken meşe, kayın ve ıhlamur gibi geniş yapraklı ağaç türlerinin hâkim olduğu, yıllık sıcaklık farkının belirgin olduğu nemli alt yamaçlar.
  2. 2Sıcaklığın yükseltiye bağlı olarak azalmaya başladığı, geniş yapraklı ağaçlar ile iğne yapraklı ağaçların bir arada uyum içinde yayıldığı geçiş zonu.
  3. 3Düşük sıcaklıklara dayanıklı ladin, göknar ve karaçam gibi soğuğa dayanıklı iğne yapraklı ağaçların baskın olduğu ve podzol toprakların yaygınlaştığı üst yamaçlar.
  4. 4Ağaç yetişme sınırının üzerinde, düşük sıcaklıklar nedeniyle orman örtüsünün ortadan kalktığı, kısa boylu Alpin çayırlar ile likenlerin yer aldığı zirveye yakın alanlar.

Cevap

Doğru sıralama deniz seviyesinden zirveye doğru şu şekildedir: Kışın yaprağını döken geniş yapraklı ormanlar, geçiş bölgesinde yer alan karışık yapraklı ormanlar, soğuğa dayanıklı iğne yapraklı ormanlar ve en üst sınırda yer alan dağ çayırları.
Sıcaklığın her 200 metrede yaklaşık 1 °C azalmasına bağlı olarak bitki toplulukları nemli dağ yamaçlarında tabandan zirveye doğru geniş yapraklı, karışık yapraklı, iğne yapraklı ormanlar ve alpin çayırlar şeklinde kuşak oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Sıcaklığın yükseltiye bağlı olarak nasıl değiştiğini analiz edin.
Yükseldikçe sıcaklık düşer; dolayısıyla en sıcak kuşağın en altta, en soğuk kuşağın ise en üstte yer alması gerekir.
Dikey doğrultudaki bitki kuşaklarının temel belirleyicisi yükseltiye bağlı sıcaklık azalışıdır.
2
Verilen bitki kuşağı özelliklerini sıcaklık toleranslarına göre sınıflandırın.
Geniş yapraklı ağaçlar ılıman/sıcak koşulları sever; karışık yapraklılar geçiş bölgesidir; iğne yapraklılar soğuğa dayanıklıdır; alpin çayırlar ise ağaç sınırının üstündeki aşırı soğuk koşullara uyum sağlamıştır.
Farklı bitki formasyonlarının sıcaklık istekleri dikey sıralamadaki yerlerini belirler.
3
Biyomları en alçaktan (deniz seviyesinden) en yükseğe (zirveye) doğru sıralayarak nihai sırayı belirleyin.
Sıralama: Geniş yapraklı ormanlar -> Karışık yapraklı ormanlar -> İğne yapraklı ormanlar -> Dağ çayırları şeklindedir.
Soruda deniz seviyesinden zirveye doğru sıralama yapılması istenmiştir.

Anahtar Kavram

Yükseltiye bağlı sıcaklık değişimi ve biyomların dikey zonation (kuşaklar) oluşturması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla