Aile kurumunun yapısını, sınırlarını ve işleyişini düzenleyen sosyolojik kurallar ile yerleşim pratikleri farklı toplumsal yapılarda çeşitlilik gösterir. Aşağıda sol sütunda aile ve evlilik yapısına dair sosyolojik kavramlar, sağ sütunda ise bu kavramların tanımları verilmiştir. Sol sütundaki kavramları sağ sütundaki uygun tanımlarla eşleştiriniz.
- Neolokal yerleşimSanayileşme ve kentleşme süreçleriyle yaygınlaşan, evlenen çiftlerin anne ve babadan bağımsız olarak yeni bir hane kurması kuralı.
- EgzogamiToplumsal dayanışmayı artırmak amacıyla bireyin kendi akraba grubu veya toplumsal sınıfı dışındaki kişilerle evlenmesini zorunlu kılan kural.
- Matrilokal yerleşimEvlilik yoluyla aileye katılan erkeğin, kadının ailesinin konutunda veya o çevreye yerleşerek yaşamını sürdürmesi kuralı.
- EndogamiGrup içi mülkiyeti ve bütünlüğü korumak amacıyla bireyin yalnızca kendi soyu, kabilesi veya toplumsal tabakası içerisinden biriyle evlenmesini öngören kural.
Cevap
Neolokal yerleşim kavramı, evlenen çiftin anne ve babadan bağımsız olarak yeni bir hane kurması tanımıyla; egzogami kavramı, bireyin kendi grubu dışındaki kişilerle evlenmesini zorunlu kılan kural tanımıyla; matrilokal yerleşim kavramı, erkeğin kadının ailesinin konutuna yerleşerek yaşamını sürdürmesi tanımıyla; endogami kavramı ise bireyin yalnızca kendi grubu veya soyu içerisinden evlenmesini öngören kural tanımıyla eşleşmektedir.
Sosyolojide aile kurumu incelenirken eşlerin yerleşim biçimleri ve eş seçimi kuralları temel sınıflandırmaları oluşturur. Yeni evlenen çiftin bağımsız hane kurması neolokal yerleşimdir. Kadının ailesinin yanına yerleşilmesi matrilokal yerleşimdir. Grup dışı evlilik egzogami, grup içi evlilik ise endogamidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aile içi yerleşim biçimleri ve evlilik kuralları (neolokal, matrilokal, egzogami, endogami)