Soru

Zorluk: Çok zorNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Şiir I
*Yiğit olan yiğitliğin yitirmez*
*Kılıç vurup düşmanını bitirmez*
*Korkak olan gerilerden atılmaz*
*Meydan-ı cenk i��inde duran yiğitler*

Şiir II
*Aşkın aldı benden beni*
*Bana seni gerek seni*
*Ben yanarım dünü günü*
*Bana seni gerek seni*

Şiir III
*Saçma ey göz eşkten gönlümdeki odlara su*
*Kim bu denlü tutuşan odlara kılmaz çâre su*

Bu şiir parçalarıyla ilgili olarak öne sürülen;

I. Birinci şiir; 11'li hece ölçüsüyle yazılması ve kafiye düzeni yönüyle koşma nazım biçimine, cenk ve yiğitlik konusunu işlemesi bakımından ise koçaklama nazım türüne örnektir.
II. İkinci şiir; dinî-tasavvufi içeriği nedeniyle ilahi nazım biçiminin temsilcisi olup hece sayısı ve dörtlük yapısı bakımından semai nazım türünün özelliklerini göstermektedir.
III. Üçüncü şiir; beyit nazım birimi ve aruz ölçüsüyle yapılandırıldığı için kaside nazım biçimine, Hz. Muhammed’e duyulan sevgi ve övgüyü barındırdığı için naat nazım türüne aittir.

yargılarından hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. I ve IIICevap
  5. E
    II ve III

Cevap

I ve III yargıları doğrudur.
Birinci şiir, hece ölçüsü ve kafiye düzeni bakımından koşma biçiminde yazılmış bir koçaklama (tür) örneğidir. Üçüncü şiir ise kaside biçiminde yazılmış bir naat (tür) örneğidir. Dolayısıyla I ve III numaralı yargılar doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci şiir parçasının biçimsel ve konusal yönlerini analiz edin.
Şiirin 11'li hece ölçüsüyle yazıldığı, dörtlük birimi kullanıldığı ve kahramanlık konusunu işlediği görülür. Yapısal özellikleri nedeniyle nazım biçimi koşma, konusu nedeniyle nazım türü koçaklamadır. Bu nedenle birinci yargı doğrudur.
Birinci öncüldeki bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek.
2
İkinci şiir parçasının biçimsel ve konusal yönlerini analiz edin.
Şiir 8'li hece ölçüsüyle yazılmış bir dörtlüktür, dolayısıyla nazım biçimi semaidir. Konusu Allah aşkı olduğu için dinî-tasavvufi halk edebiyatındaki nazım türü ilahidir. İkinci yargıda semai kavramına nazım türü, ilahi kavramına ise nazım biçimi denilerek terimler ters verilmiştir. Bu nedenle ikinci yargı yanlıştır.
İkinci öncüldeki kavramsal eşleştirmenin doğruluğunu kontrol etmek.
3
Üçüncü şiir parçasının biçimsel ve konusal yönlerini analiz edin.
Şiir beyit birimiyle ve aruz ölçüsüyle yazılmış bir kasidenin ilk beyitidir (nazım biçimi kasidedir). Peygamber efendimize duyulan sevgiyi ve övgüyü (su motifi üzerinden) işlediği için nazım türü naattır. Bu nedenle üçüncü yargı doğrudur.
Üçüncü öncüldeki bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Nazım biçimi (şekli), bir şiirin uyak örgüsü, nazım birimi ve ölçü gibi dış yapı özelliklerine göre aldığı isimdir (örneğin koşma, semai, kaside). Nazım türü ise şiirin işlediği konuya göre aldığı isimdir (örneğin koçaklama, ilahi, naat).
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla