Soru

Zorluk: Zorİslamiyet Öncesi Türk Destanları

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı ve tarihi üzerine araştırma yapan bir grup öğrenci, edindikleri bilgileri aşağıdaki tabloya aktarmıştır:

DestanAit Olduğu Topluluk/DevletTemsilî Olay / Motif / Karakter
ISaka TürkleriMakedonyalı İskender ile mücadeleler ve "Türkmen" adının türeyişi
TüreyişIITanrı'nın kurt şeklinde tecelli ederek hükümdarın kızlarıyla evlenmesi
ErgenekonGöktürklerIII

Bu tabloda numaralanmış yerlere getirilmesi gereken destan, topluluk ve olay/motif eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    I: Alp Er Tunga
    II: Göktürkler
    III: Ölen kahramanların ardından 'sagu' adı verilen yas şiirlerinin söylenmesi
  2. B
    I: Şu
    II: Karahanlılar
    III: Dede Korkut Hikâyeleri'nde geçen Oğuz boylarının savaşlarının anlatılması
  3. I: Şu
    II: Uygurlar
    III: Demirden bir dağın eritilerek özgürlüğe kavuşulması
    Cevap
  4. D
    I: Attila
    II: Hunlar
    III: Yuğ adı verilen cenaze törenlerinde kopuz eşliğinde şiirler okunması
  5. E
    I: Şu
    II: Uygurlar
    III: Divânu Lugâti't-Türk'te yer alan manzum ve mensur parçaların derlenmesi

Cevap

I: Şu / II: Uygurlar / III: Demirden bir dağın eritilerek özgürlüğe kavuşulması
Doğru eşleştirmede; Saka Türklerine ait olan ve Makedonyalı İskender ile yapılan mücadeleleri anlatan 'Şu' destanı I numaralı yere gelmelidir. Hükümdarın kızlarını bir kurtla evlendirerek soylarını çoğalttığı 'Türeyiş' destanının sahibi olan 'Uygurlar' II numaralı yere gelmelidir. Göktürklere ait olan ve demirden bir dağın eritilerek çıkış yolu bulunmasını anlatan 'Ergenekon' destanının temel konusu ise III numaralı yere getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tablodaki I numaralı alanı belirlemek için Saka Türklerine ait olan ve İskender ile yapılan mücadeleleri anlatan destanı tespit etmek.
I numaralı alana 'Şu' destanı gelmelidir.
Sakalara ait destanlardan Şu destanı, Makedonyalı İskender (Zülkarneyn) ile Saka Türklerinin mücadelesini ve Türkmen adının ortaya çıkışını işler.
2
II numaralı alanı belirlemek için kurt motifiyle türemeyi konu edinen Türeyiş destanının ait olduğu devleti saptamak.
II numaralı alana 'Uygurlar' gelmelidir.
Türeyiş destanı, Uygur Türklerinin erkek bir kurt şeklindeki Tanrı ile hükümdarın kızlarının evlenmesi sonucu türediklerini anlatan bir Uygur destanıdır.
3
III numaralı alanı belirlemek için Göktürklere ait Ergenekon destanının ana temasını veya olay örgüsünü bulmak.
III numaralı alana 'Demirden bir dağın eritilerek özgürlüğe kavuşulması' gelmelidir.
Ergenekon destanı, Göktürklerin düşman baskısından kaçıp sığındıkları Ergenekon vadisinde çoğaldıktan sonra demir dağı eriterek oradan çıkışlarını ve bağımsızlıklarını kazanışlarını anlatır.

Anahtar Kavram

İslamiyet Öncesi Türk Destanlarının Ait Olduğu Topluluklar ve İçerikleri
Bu soruyu puanla