Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDört Halife Dönemi

Tarih öğretmeni Zeynep Hanım, dersinde şu bilgiyi vermiştir:

'İslam tarihinde Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali’nin devlet başkanlığına gelme usulleri dikkate alınarak bu döneme "Cumhuriyet Dönemi" nitelemesi yapılmıştır. Ancak bu durum, modern anlamda tam bir demokratik cumhuriyet yapısının varlığı şeklinde yorumlanmamalıdır.'

Buna göre, Dört Halife Dönemi’ndeki devlet başkanlığı belirleme usulünün, günümüz modern demokratik cumhuriyetlerindeki seçim sisteminden ayrılan en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Devlet başkanlığı için aday olan kişilerin sadece ordu komutanları arasından belirlenmesi mecburiyeti
  2. Devlet başkanını belirleme sürecinin genel oy ilkesine dayanmaması, kararın 'ehlül hal vel akd' olarak bilinen ileri gelenlerden oluşan sınırlı bir seçkinler grubu tarafından verilmesiCevap
  3. C
    Halifelik makamının babadan oğula geçen bir veraset sistemine bağlanarak hanedan üyeleri arasında el değiştirmesi
  4. D
    Belirlenen devlet başkanının görev süresinin anayasal olarak dört ya da beş yıl gibi belirli sürelerle sınırlandırılması
  5. E
    Seçimlerin çok partili bir siyasi sistem içinde, farklı ideolojik grupların rekabetine dayalı olarak gerçekleştirilmesi

Cevap

Devlet başkanını belirleme sürecinin genel oy ilkesine dayanmaması, kararın 'ehlül hal vel akd' olarak bilinen ileri gelenlerden oluşan sınırlı bir seçkinler grubu tarafından verilmesi
Doğru yanıt olan devlet başkanını belirleme sürecinin genel oy ilkesine dayanmaması ifadesi, Dört Halife Dönemi'ndeki yönetim yapısının modern cumhuriyetlerden ayrılan temel farkını belirtir. Bu dönemde halifeler, halkın doğrudan katıldığı genel seçimlerle değil; toplumun önde gelen ilim, siyaset ve kabile temsilcilerinden oluşan 'ehlül hal vel akd' meclisinin müzakereleri sonucunda belirlenip halkın biatına sunulmuştur. Bu durum katılımın sınırlı ve dolaylı olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Dört Halife Dönemi'ndeki 'Cumhuriyet' nitelemesinin nedenini ve meşruiyet mekanizmasını tespit etmek.
Bu nitelemenin temelinde halifelerin veraset yerine şura, biat ve seçim usulleriyle başa gelmiş olması yatmaktadır.
Soruda istenen 'modern demokratik cumhuriyetlerden ayrılan en temel fark' tespitini yapabilmek için öncelikle dönemin kendi yönetim yapısını çözümlemek gerekir.
2
Modern demokratik cumhuriyetlerdeki genel seçim sisteminin temel unsurlarını hatırlamak.
Modern demokrasilerde egemenlik millete aittir; tüm vatandaşların eşit ve genel oy hakkıyla katıldığı doğrudan ya da dolaylı genel seçimler esastır.
Kıyaslamanın ikinci ayağını oluşturan günümüz sisteminin ayırt edici niteliğini belirlemek gerekir.
3
Dört Halife Dönemi'ndeki seçimin sınırlılıklarını ve işleyişini incelemek.
Halifelerin seçiminde halkın tamamı oy kullanmamış, sahabenin ileri gelenleri ve kabile reislerinden oluşan 'ehlül hal vel akd' (çözüm ve karar mercii) adı verilen seçkinler grubu halifeyi seçmiş, halk ise biat ederek bu seçimi onaylamıştır.
İki dönem arasındaki yöntemsel ve felsefi farkı ortaya koyarak doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Dört Halife Dönemi'nde devlet yönetimi, meşruiyet kaynakları ve ehlül hal vel akd kurumu
Bu soruyu puanla

Konular

Dört Halife Dönemi

Bu konudan daha fazla soru