Examkin

Soru

Zorluk: ZorFelsefi Düşüncenin Ortaya Çıkışı ve Tarihsel Koşulları

Felsefi düşüncenin MÖ 6. yüzyılda İyonya coğrafyasında sistematik bir yapı kazanarak ortaya çıkışı, kendinden önceki medeniyetlerin birikimleriyle etkileşimine ve birtakım tarihsel-sosyal koşullara dayanmaktadır. Aşağıdaki tabloda sol sütunda felsefenin doğuşuna kaynaklık eden ya da zemin hazırlayan tarihsel unsurlar, sağ sütunda ise bu unsurların felsefi düşünceyi ayıran veya doğuşunu sağlayan özellikleri verilmiştir. Sol sütundaki tarihsel unsurlar ile sağ sütundaki açıklamaları mantıksal açıdan doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

  • Mısır ve Mezopotamya medeniyetlerindeki pratik ihtiyaçlara (tarım, mimari vb.) dayalı bilgi birikimiFelsefi düşüncenin, varlığı yalnızca bilme arzusuyla ele alan, pratik faydadan uzak, kuramsal (teorik) bir yapıya kavuşması
  • Antik Çin ve Hint medeniyetlerinin daha çok ahlaki, dini ve mistik bir karakter taşıyan öğretileriEvrenin kökeni ve insanın varoluşsal konumu üzerine içsel ve sezgisel arayışların, felsefedeki sistemli ahlak ve yaşam öğretilerine zemin hazırlaması
  • İyonya kent devletlerindeki demokratik tartışma ortamı ve polis yapısıDüşüncelerin dogmalardan veya siyasi otoritelerden bağımsız olarak özgürce sorgulanabilmesi ve akılsal temellendirme (logos) yöntemiyle savunulabilmesi
  • İyonya'nın ticaret yollarının kesişim noktasında olmasından kaynaklanan kültürel etkileşimFarklı toplumların kozmolojik açıklamalarının karşılaşması sonucu geleneksel mitlerin sorgulanması ve rasyonel eleştirinin yaygınlaşması

Cevap

Pratik bilgi birikiminin kuramsal yapıya kavuşması; mistik öğretilerin sistemli ahlak öğretilerine zemin hazırlaması; demokratik polis yapısının özgür sorgulama ve akılsal temellendirmeye yol açması; kültürel etkileşimin ise geleneksel mitlerin sorgulanmasını ve rasyonel eleştiriyi tetiklemesi şeklinde eşleştirme yapılmalıdır.
Doğru eşleştirmede; Mısır/Mezopotamya'nın pratik bilgi birikimi bilginin kuramsal bir yapıya kavuşmasıyla; Çin/Hint'in ahlaki ve mistik öğretileri sistemli ahlak öğretilerine zemin hazırlamasıyla; İyonya'daki özgür düşünce ortamı ve meclis yapısı düşüncelerin akılsal argümanlarla savunulmasıyla; liman kenti olmanın getirdiği kültürel etkileşim ise farklı inanışların karşılaştırılıp dogmatik kabullerin sorgulanmasıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Mısır ve Mezopotamya medeniyetlerindeki bilgi türünün niteliğini analiz etmek.
Bu medeniyetlerdeki bilginin pratik ihtiyaçlara dayalı olduğu belirlenir. Bu durum, bilginin pratik faydadan uzaklaşıp kuramsal nitelik kazanması gerekliliğiyle eşleştirilir.
Felsefeyi önceki bilimsel/pratik arayışlardan ayıran en temel fark, bilginin sırf bilme arzusuyla (teorik) aranmasıdır.
2
Doğu medeniyetlerinin (Çin ve Hint) felsefeye katkılarını incelemek.
Bu medeniyetlerdeki mistik, dini ve ahlaki öğretilerin felsefi düşüncede ahlak ve yaşam felsefelerinin temelini oluşturduğu saptanır.
Çin ve Hint düşüncesi, batı tarzı rasyonel kozmolojiden ziyade içsel arayışa ve ahlaki olgunluğa yönelmiştir.
3
İyonya kent devletlerindeki sosyal-siyasi yapının etkisini değerlendirmek.
Polislerdeki meclis yapısı ve tartışma kültürünün, düşüncelerin özgürce sorgulanması ve akılsal olarak temellendirilmesi ilkesiyle örtüştüğü görülür.
Özgür düşünce ortamı ve demokratik tartışmalar, iddiaların mitolojik otoriteler yerine akılsal argümanlarla savunulmasını zorunlu kılmıştır.
4
Ticaret yollarının ve liman kentlerinin kültürel etkileşim boyutunu sorgulamak.
Kültürel etkileşimin, farklı kozmolojik açıklamaların karşılaştırılmasına ve dolayısıyla dogmatik kabullerin sarsılarak rasyonel eleştirinin gelişmesine yol açtığı belirlenir.
Farklı kültürlerle karşılaşan birey, kendi toplumunun geleneksel açıklamalarını mutlak doğrular olarak görmekten vazgeçer.

Anahtar Kavram

Felsefi Düşüncenin Ortaya Çıkışını Sağlayan Tarihsel Koşullar ve Önceki Medeniyetlerle İlişkisi
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Felsefi Düşüncenin Ortaya Çıkışı ve Tarihsel Koşulları

Bu konudan daha fazla soru