Mısır ve Mezopotamya gibi kadim uygarlıklarda gök cisimlerinin hareketlerinin gözlenmesi tarım takvimini düzenlemek, geometri ise taşan tarlaların sınırlarını belirlemek gibi pratik amaçlara hizmet ediyordu. Bu bilgiler saray ve tapınak çevresindeki rahiplerin tekelindeydi. İyonya kentlerinde ise bilgi, hem dinsel otoritelerin hegemonyasından sıyrılmış hem de halkın ortak kullanımına açık meydanlarda (agora) rasyonel tartışmaların konusu olmuştur. Bu durum, insan aklının dogma ve mitosun ötesine geçerek kendi üzerine düşünmesini sağlamıştır.
Bu parçaya göre felsefi düşüncenin ortaya çıkışında etkili olan temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?
- Bilgi üretiminin pratik fayda sınırlarını aşarak kamusal alanda akılcı bir sorgulamaya ve eleştiriye açılmasıCevap
- BEvrenin düzenine dair nihai ve değişmez bir bilgeliğe (hikmet) ulaşıldığı inancının toplumda yaygınlaşması
- CZihinsel doğruluğun dış dünyadaki nesnel gerçeklikle tam olarak örtüşmesini sağlayan deney yönteminin geliştirilmesi
- DVarlığın yapısını deneysel ve olgusal yöntemlerle inceleyen bilim dallarının felsefeden önce kurumsallaşması
- ETekil olguların gözlemlenmesiyle elde edilen verilerden yola çıkarak tümevarımsal akıl yürütmeyle evrensel yasalara ulaşılması
Cevap
Bilgi üretiminin pratik fayda sınırlarını aşarak kamusal alanda akılcı bir sorgulamaya ve eleştiriye açılması
Doğru seçenek, bilginin pratik fayda sınırlarını aşarak kamusal alanda akılcı bir sorgulamaya ve eleştiriye açılmasını belirten ifadedir. Çünkü parçada Mısır ve Mezopotamya'daki pratik odaklı ve rahiplerin tekelindeki bilgilerin aksine, İyonya'da bilginin dinsel hegemonyadan kurtularak kamusal alanda (agora) rasyonel tartışma konusu yapıldığı ifade edilmiştir. Bu durum, felsefenin aklın dogmalardan kurtulup özgürce tartışılmasıyla doğduğunu gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Felsefi Düşüncenin Ortaya Çıkışı ve Tarihsel Koşulları