Soru

Zorluk: OrtaToplumsal Tabakalaşma ve Tabakalaşma Tipleri

Aşağıda verilen toplumsal tabakalaşma tiplerini, dikey toplumsal hareketliliğin sınırları ve kuralları açısından en uygun sosyolojik tanımlarıyla eşleştiriniz.

  • Kapalı Tabakalaşma (Kast Sistemi)Bireyin toplumsal konumu doğuşla belirlenir ve yaşamı boyunca değişmez; tabakalar arası dikey geçişler dinsel inanışlar ve katı geleneksel kurallarla kesin olarak yasaklanmıştır.
  • Yarı Açık Tabakalaşma (Zümre Sistemi)Tabakalar arasındaki sınırlar yasal ve hukuksal kurallarla çizilmiştir; dikey hareketlilik oldukça zordur ancak hükümdar tarafından ayrıcalık tanınması veya evlilik gibi istisnai yollarla gerçekleşebilir.
  • Açık Tabakalaşma (Sınıf Sistemi)Toplumsal tabakaların sınırları son derece esnektir; bireyin eğitim, yetenek ve ekonomik gücüne bağlı olarak dikey hareketlilik gerçekleştirmesinin önünde yasal veya dinsel bir engel yoktur.

Cevap

Kapalı tabakalaşma (Kast), dikey geçişin dinsel kurallarla tamamen yasaklandığı yapıyla; yarı açık tabakalaşma (Zümre), sınırların yasal kurallarla çizilip istisnai geçişlere izin verildiği yapıyla; açık tabakalaşma (Sınıf) ise dikey hareketliliğin önünde hiçbir engelin bulunmadığı esnek yapıyla eşleşmektedir.
Kapalı tabakalaşma (kast) dikey geçişin tamamen dinsel engellerle yasaklandığı açıklamayla, yarı açık tabakalaşma (zümre) geçişin yasal sınırlarla kısıtlandığı açıklamayla, açık tabakalaşma (sınıf) ise dikey hareketliliğin önünde yasal bir engelin bulunmadığı açıklamayla doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapalı tabakalaşma modelinin dikey hareketlilik sınırlarını analiz etme.
Kapalı tabakalaşmada (kast) dikey toplumsal hareketliliğin dinsel ve geleneksel yasaklarla tamamen engellendiği belirlenir.
Kast sisteminde bireyin statüsünün ömür boyu sabit kalması ve dikey geçişin imkansız olması kapalı tabakalaşmanın temel belirleyenidir.
2
Yarı açık tabakalaşma sisteminin dikey hareketlilik imkanlarını inceleme.
Yarı açık tabakalaşmada (zümre) sınırların yasal kurallarla korunduğu ancak istisnai durumlarda (soyluluk ünvanı verilmesi vb.) dikey geçişin mümkün olduğu tespit edilir.
Zümre sisteminde dikey hareketliliğin tamamen yasak olmaması ama yasal sınırlarla çok zorlaştırılmış olması yarı açık yapıyı tanımlar.
3
Açık tabakalaşma sisteminin dikey hareketlilik serbestisini değerlendirme.
Açık tabakalaşmada (sınıf) bireyin başarı, eğitim ve ekonomik edinimlerine göre dikey hareketlilik yaşamasının önünde hiçbir yasal veya dinsel engelin bulunmadığı görülür.
Modern toplumlarda dikey hareketliliğin liyakat ve ekonomik güce bağlı olarak serbest olması açık tabakalaşmanın göstergesidir.

Anahtar Kavram

Toplumsal Tabakalaşma Tipleri ve Dikey Hareketlilik
Bu soruyu puanla