Soru

Zorluk: OrtaModernleşme Sürecinde Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Yapı

XIX. yüzyılda Kırım Savaşı ve 93 Harbi gibi büyük askeri kayıpların ardından Kafkasya ve Balkanlar'dan Osmanlı Devleti'nin elinde kalan topraklara yoğun göç hareketleri yaşanmıştır. Osmanlı Hükümeti, bu göç dalgalarını yönetebilmek amacıyla Muhacirin Komisyonu'nu kurmuş, göçmenlerin iaşe ve ibate ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmış ve onları Anadolu ile Rumeli'deki boş arazilere yerleştirmiştir.

Buna göre, bu göç hareketlerinin Osmanlı Devleti üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Anadolu'daki tarım dışı kalmış boş arazilerin üretime kazandırılması
  2. B
    Muhacirlerin temel ihtiyaçlarının karşılanması sürecinde devlet hazinesinin ek giderlerle karşılaşması
  3. Göçmenlerin boş arazilere yerleştirilerek klasik tımar (dirlik) sisteminin yeniden canlandırılmasıCevap
  4. D
    İmparatorluk sınırları daralırken Anadolu genelindeki Müslüman nüfus oranının artması
  5. E
    Hızlı nüfus artışı ve plansız yerleşimler nedeniyle şehirlerde asayiş ve sosyal uyum sorunlarının yaşanması

Cevap

Göçmenlerin boş arazilere yerleştirilerek klasik tımar (dirlik) sisteminin yeniden canlandırılması söylenemez.
Göçmenlerin boş arazilere yerleştirilmesi tarımsal üretimi artırmak ve onları üretici kılmak amacıyla yapılmıştır. Ancak klasik dirlik (tımar) sistemi XIX. yüzyılda (özellikle Tanzimat Dönemi ile birlikte) tamamen kaldırılmış ve işlevini yitirmiştir. Bu nedenle göçler vasıtasıyla tımar sisteminin yeniden canlandırıldığını söylemek tarihsel açıdan büyük bir yanılgı (anakronizm) oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen bilgileri ve XIX. yüzyıl Osmanlı sosyal-ekonomik yapısını analiz edin.
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'ne yoğun göçlerin gerçekleştiği, bu göçlerin yönetimi için komisyon kurulduğu ve göçmenlerin boş arazilere yerleştirildiği belirlenir.
Soru kökündeki öncülleri doğru değerlendirmek için.
2
Seçeneklerde verilen etkileri XIX. yüzyılın tarihi gerçekleriyle karşılaştırın.
Boş arazilerin tarıma açılması, demografik yapıda Müslüman oranının artması, hazineye yük binmesi ve asayiş sorunları dönemin gerçekleriyle uyuşurken; tımar sisteminin canlandırılması ifadesinin uyuşmadığı tespit edilir.
Yanlış olan seçeneği ayırt etmek için.
3
Tımar sisteminin kaldırılma tarihini ve dönem şartlarını hatırlayın.
Tımar sisteminin Tanzimat Fermanı (1839) sonrasında resmi olarak kaldırıldığı ve XIX. yüzyılın ikinci yarısında uygulanamayacağı gerçeği netleştirilir.
Tarihsel anakronizmi belirleyip doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

XIX. Yüzyıl Osmanlı Göç Hareketleri ve Sosyal-Ekonomik Etkileri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla