Soru

Zorluk: OrtaDört Halife Dönemi

Hz. Ömer Dönemi'nde gerçekleştirilen fetihlerle İslam Devleti'nin sınırları Suriye, Irak, İran ve Mısır'ı içine alacak şekilde genişlemiştir. Bu süreçte askeri gücün korunması, fetihlerin sürekliliğinin sağlanması ve merkezi otoritenin uzak eyaletlerde tesis edilmesi amacıyla Basra, Kûfe ve Fustat gibi büyük ordugâh şehirleri (emsâr) inşa edilmiştir.

Bu uygulamanın amaçları ve sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu ordugâh şehirlerinin kurulmasının hedeflerinden biri olduğu söylenemez?

  1. A
    Fethedilen yeni bölgelerde sınır güvenliğini sağlamak ve dış tehditlere karşı koruma kalkanı oluşturmak
  2. B
    İslam ordularının yerel kültürlerle hızla bütünleşip savaşçı niteliklerini ve askeri disiplinlerini kaybetmesini önlemek
  3. Arap milliyetçiliğine dayalı mevali politikasını sistemleştirerek saltanata dayalı bir hanedan yönetiminin altyapısını oluşturmakCevap
  4. D
    Askeri kuvvetlerin sevk ve idaresini kolaylaştırarak ileri düzeydeki fetih hareketleri için lojistik üsler elde etmek
  5. E
    Merkezi otoritenin taşradaki gücünü pekiştirmek ve eyaletlerde çıkabilecek isyanlara karşı hızlı müdahale imkânı bulmak

Cevap

Arap milliyet��iliğine dayalı mevali politikasını sistemleştirerek saltanata dayalı bir hanedan yönetiminin altyapısını oluşturmak
Ordugâh şehirlerinin kurulması, Hz. Ömer Dönemi'nde askeri gücü ve disiplini korumak, fetihleri lojistik olarak desteklemek ve eyaletlerde asayişi sağlamak amacıyla yapılmış kurumsal bir reformdur. Arap milliyetçiliğini esas alan mevali politikası ve saltanata dayalı hanedan yönetimi ise Emeviler döneminde ortaya çıkmış uygulamalardır. Bu nedenle bu durum ordugâh kentlerinin hedefleri arasında yer alamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Dört Halife Dönemi'ndeki (özellikle Hz. Ömer dönemi) kurumsallaşma faaliyetlerinin amaçlarını analiz etmek
Basra, Kûfe ve Fustat gibi ordugâh şehirlerinin sınır güvenliği, askeri disiplin, fetihlerin devamlılığı ve merkezi otoriteyi koruma amacıyla kurulduğu tespit edilir.
Öncülde verilen ordugâh kentlerinin kuruluş gerekçeleriyle tarihsel gerçekleri eşleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin Dört Halife Dönemi'nin genel karakteri ve sonraki dönemlerin politikalarıyla uyumunu karşılaştırmak
Mevali politikası ve saltanat uygulamasının Emeviler Dönemi'ne ait gelişmeler olduğu belirlenir.
Dönemler arası anakronizmi önlemek ve ordugâh kentlerinin hedefleri arasında yer alamayacak unsuru saptamak için bu analiz gereklidir.

Anahtar Kavram

Ordugâh Şehirlerinin (Emsâr) Kurulma Amaçları ve Dönemsel Özellikler
Bu soruyu puanla