Examkin

Soru

Zorluk: ZorDört Halife Dönemi

Dört Halife Dönemi'nde (632-661) devlet başkanlarının göreve gelme süreçleri incelendiğinde; Hz. Ebu Bekir'in sahabenin ileri gelenlerinin istişaresiyle, Hz. Ömer'in Hz. Ebu Bekir'in vasiyeti ve halkın onayıyla, Hz. Osman'ın şura üyelerinin seçimiyle, Hz. Ali'nin ise halkın biatıyla halife olduğu görülür. Saltanat sisteminin uygulanmadığı ve halifelerin bir çeşit seçim esasına göre belirlendiği bu dönem, İslam tarihinde 'Cumhuriyet Dönemi' olarak da adlandırılmıştır.

Buna göre, Dört Halife Dönemi'nin 'Cumhuriyet Dönemi' olarak nitelendirilmesinin temel gerekçesi ve bu dönemin modern cumhuriyetlerdeki yönetimlerden ayrılan en belirgin özelliği aşağıdekilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. A
    Halifelerin anayasal yetkilerle donatılması - Seçimlerin belirli zaman aralıklarıyla yenilenerek halk oylamasına sunulması
  2. Halifelerin şura ve biat yoluyla belirlenmesi - Seçimlerin genel oy yerine ehl-i hal ve'l-akd denilen kurulun ve ileri gelenlerin kararına dayanmasıCevap
  3. C
    Soy birliğine dayalı bir yönetim anlayışının benimsenmesi - Devlet işlerinin yürütülmesinde dini kuralların tamamen devre dışı bırakılması
  4. D
    Devletin teokratik yapısının sona erdirilmesi - Seçimlerin sadece askeri liderlerin katıldığı bir kurultayda yapılması
  5. E
    Halifeliğin babadan oğula geçmesinin engellenmesi - Kadınların yönetim kademelerinde görev alarak seçme hakkını kullanması

Cevap

Halifelerin şura ve biat yoluyla belirlenmesi - Seçimlerin genel oy yerine ehl-i hal ve'l-akd denilen kurulun ve ileri gelenlerin kararına dayanması
Dört Halife Dönemi'nde saltanat usulünün olmaması, halifelerin istişare (şura) ve halkın bağlılık bildirmesi (biat) ilkelerine göre belirlenmesi bu dönemin cumhuriyet olarak adlandırılmasına yol açmıştır. Ancak modern cumhuriyetlerdeki genel oy, parti sistemi ve geniş kitlelerin doğrudan katılımı yerine; bu dönemde adayların öncelikle sahabenin önde gelenlerinden ve yöneticilerden oluşan 'ehl-i hal ve'l-akd' adlı bir heyet tarafından istişare edilip belirlenmesi, ardından halktan genel biat alınması modern seçim anlayışından en temel farkıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dört Halife Dönemi'nde devlet başkanlığı (halifelik) makamının veraset veya saltanata dayanmayan yapısını incelemek.
Bu dönemde yöneticilerin seçimle (şura ve biat) gelmesi nedeniyle 'Cumhuriyet Dönemi' olarak adlandırıldığı saptanır.
Cumhuriyet kavramının İslam tarihindeki bu dönemle ilişkilendirilmesinin temel nedenini belirlemek için gereklidir.
2
Tarihsel seçim yöntemi ile modern cumhuriyetlerdeki seçimlerin işleyişini karşılaştırmak.
Modern cumhuriyetlerdeki genel oy ilkesine karşın, Dört Halife Dönemi'nde seçimin 'ehl-i hal ve'l-akd' adı verilen sınırlı bir kurulla yapıldığı görülür.
İki dönem arasındaki kurumsal ve yapısal farkı ortaya koyarak anakronizme düşülmesini önlemek amacıyla yapılır.
3
Seçenekleri gerekçe-fark eşleştirmesi açısından değerlendirmek.
Seçeneklerdeki ifadeler elendiğinde 'şura ve biat yoluyla belirlenmesi' gerekçesinin ve 'ehl-i hal ve'l-akd kurulunun seçimine dayanması' farkının doğru eşleştiği tespit edilir.
Doğru seçeneğe mantıksal analiz yoluyla ulaşmak için bu adım gereklidir.

Anahtar Kavram

Dört Halife Dönemi'nde devlet yönetimi ve halife seçim yöntemleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Dört Halife Dönemi

Bu konudan daha fazla soru