Aşağıda sol sütunda ülkelerin gelişmişlik düzeylerini belirlemede kullanılan bazı kriterler, sağ sütunda ise bu kriterlerin açıklamaları verilmiştir. Soldaki kriterleri sağdaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.
- İnsani Gelişme Endeksi (İGE)Kişi başına düşen gelir, ortalama yaşam süresi ve okullaşma yılı gibi eğitim, sağlık ve ekonomik boyutları bir arada değerlendiren karma gösterge.
- Sektörel İstihdam OranlarıHizmet ve sanayi sektörlerinde çalışanların oranının yüksek, tarım sektöründe ise çok düşük olmasının gelişmişlik üzerindeki doğrudan etkisini ortaya koyan yapısal ölçüt.
- Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH)Bir ülkenin sınırları içinde üretilen toplam ekonomik değeri gösteren fakat sosyal refahı, adil gelir dağılımını ve yaşam standartlarını tek başına açıklamada yetersiz kalan makroekonomik büyüklük.
- Demografik GöstergelerBebek ölüm hızı, ortalama yaşam süresi ve yaş bağımlılık oranı gibi ülkenin sağlık hizmetleri ile genel yaşam kalitesi hakkında bilgi sunan nüfusa dayalı ölçümler.
Cevap
İnsani Gelişme Endeksi (İGE) ile karma gösterge açıklaması; Sektörel İstihdam Oranları ile hizmet/sanayi/tarım payı açıklaması; GSYİH ile makroekonomik büyüklük açıklaması; Demografik Göstergeler ile nüfusa dayalı sağlık/yaşam süresi açıklaması eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; İnsani Gelişme Endeksi (İGE) eğitim, sağlık ve gelir bileşenlerini kapsayan karma yapıya; Sektörel İstihdam Oranları hizmet/sanayi/tarım dağılımına; GSYİH toplam makroekonomik üretime; Demografik Göstergeler ise bebek ölüm hızı ve yaşam süresi gibi nüfus verilerine bağlanmalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesinde kullanılan ekonomik, sosyal ve demografik kriterlerin tanımları ve işlevleri.