Soru

Zorluk: OrtaEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Teşbih (benzetme) sanatında benzeyen ve kendisine benzetilen unsurları bir arada kullanılırken, istiare (eğretileme) sanatında bu temel unsurlardan yalnızca biri bulunur.

Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde, benzetmenin temel ögelerinden yalnızca biriyle yapılan ve bu yönüyle teşbihten ayrılan bir edebî sanat vardır?

  1. A
    Ah bu türküler, köy türküleri / Ana sütü gibi candan, ana sütü gibi temiz
  2. Bir hilal uğruna ya Rab, ne güneşler batıyor!Cevap
  3. C
    Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda?
  4. D
    Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik
  5. E
    Yollar bir şerit gibi uzanıyor önümde

Cevap

Bir hilal uğruna ya Rab, ne güneşler batıyor! dizesinde 'güneşler' ifadesiyle askerler kastedilmiş olup sadece kendisine benzetilen ögesi kullanılarak açık istiare yapılmıştır.
Doğru cevap olan dizede yer alan 'güneşler' ifadesiyle kastedilen 'askerler'dir. Burada benzeyen (askerler) söylenmemiş, sadece kendisine benzetilen (güneşler) söylenerek açık istiare yapılmıştır. Bu durum, benzetmenin temel ögelerinden yalnızca biriyle kurulduğu için tanımda belirtilen teşbihten ayrılma şartını tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen edebi sanat tanımını ve ayrımını analiz etmek
Teşbih sanatında benzeyen ve kendisine benzetilen ögelerinin ikisinin de bulunması gerekirken, istiarede bu ögelerden sadece biri bulunmalıdır.
Soruda istenen edebi sanatın hangi kurallara göre eleneceğini belirlemek.
2
Seçeneklerdeki dizeleri benzetme ögeleri açısından incelemek
Seçeneklerin çoğunda benzeyen ve kendisine benzetilen ögeleri bir arada kullanılmıştır (köy türküleri - ana sütü, vatan - cennet, bin atlı - çocuklar, yollar - şerit). Ancak doğru seçenekteki dizede 'asker' ögesi söylenmemiş, sadece kendisine benzetilen olan 'güneşler' ögesi kullanılarak açık istiare yapılmıştır.
Teşbih olan seçenekleri eleyip yalnızca tek öge içeren istiare sanatını bulmak.

Anahtar Kavram

Edebi Sanatlar (Teşbih ve İstiare Ayrımı)
Bu soruyu puanla