Karbon ve oksijen d��ngüsünde yer alan aşağıdaki jeolojik ve ekolojik süreçleri, bu süreçlerin döngü üzerindeki etkileri ve küreler arası madde geçişleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.
- Volkanik patlamalar ve magmatik faaliyetlerLitosferin derinliklerinde birikmiş olan karbonun, doğrudan ve yoğun biçimde gaz halinde atmosfere salınması
- Deniz canlılarının kabuk ve iskelet oluşumuHidrosferdeki çözünmüş karbonun tüketilerek kalsiyum karbonat () şeklinde katılaşması ve litosfere geçişi
- Orman yangınları ve organik maddelerin çürümesiBiyosferdeki organik karbonun, oksijen () tüketimiyle birlikte karbondioksit () halinde atmosfere geri dönmesi
- Kireç taşlarının (kalker) kimyasal yollarla çözünmesiLitosfer bünyesindeki karbonatlı kayaçların çözünerek karbonu bikarbonat iyonları şeklinde hidrosfere aktarması
Cevap
Volkanik patlamalar litosferden atmosfere doğrudan karbon salınımı ile; deniz canlılar��nın kabuk oluşumu hidrosferdeki karbonun tüketilip kalsiyum karbonat olarak litosfere aktarılması ile; orman yangınları ve çürüme biyosferdeki organik karbonun oksijen tüketilerek atmosfere verilmesi ile; kireç taşlarının çözünmesi ise litosferdeki karbonun hidrosfere aktarılması ile eşleşmektedir.
Eşleştirmede volkanizma süreci yer kabuğundaki karbonu atmosfere taşırken; kabuk oluşumu denizdeki karbonu katılaştırıp litosferde depolar; yangınlar ve çürüme biyosferdeki organik karbonu oksijen tüketimiyle karbondioksit olarak atmosfere aktarır; kalker çözünmesi ise litosferdeki karbonu sucul ortama bikarbonat iyonu olarak iletir. Bu eşleştirmeler jeokimyasal döngünün yönünü ve küreler arası geçişleri doğru yansıtmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karbon ve oksijen döngüsünde litosfer, atmosfer, hidrosfer ve biyosfer arasındaki madde alışverişleri ile bu süreçlerde elementlerin açığa çıkma (kaynak) ve depolanma (yutak) durumları.
Tahmini Süre:2m 30s