Aşağıda üretim, dağıtım ve tüketim faaliyetlerini etkileyen bazı doğal (fiziki) faktörler ile bu faktörlerin ekonomik faaliyetler üzerindeki etkileri verilmiştir.
Buna göre, sol sütunda yer alan doğal faktör özellikleri ile sağ sütunda yer alan ekonomik etki ve sonuçları en doğru şekilde eşleştiriniz.
- Toprakta donma-çözülme (aktif tabaka) süreçlerinin yaşanması ve akarsuların kış aylarında kalın bir buz tabakasıyla kaplanmasıBoru hattı taşımacılığında özel zemin sabitleme teknolojisi kullanılmasını gerektirmesi ve iç su yollarındaki taşımacılık faaliyetlerinin kesintiye uğraması
- Yüksek eğim dereceleri, derin kanyonlar ve heyelana duyarlı yamaç dengesizliklerinin yaygın olmasıUlaştırma güzergâhlarında köprü, tünel ve viyadük yapım maliyetlerini artırması ve heyelan tehlikesinin enerji nakil hatlarının güvenliğini tehdit etmesi
- Akarsu debilerinin mevsimsel dalgalanmalar göstermesi ve yıllık ortalama akış hacminin buharlaşmaya bağlı olarak düşük kalmasıSanayi tesislerinin yer seçiminde soğutma suyu temin riskini artırması ve tarımsal üretimde nadas uygulamasını veya sulama yatırımlarını zorunlu kılması
- Aşırı yıkanma veya düşük sıcaklık nedeniyle humus birikiminin engellenmesi ve toprak minerallerinin yıkanarak alt katmanlara taşınmasıBirim alandan elde edilen tarımsal rekolteyi düşürerek gıda sanayisinde hammadde tedarikini zorlaştırması ve tarım dışı tüketime ayrılan bütçeyi dolaylı etkilemesi
Cevap
Toprakta donma-çözülme ve buzlanma durumunun boru hattı teknolojisi ve iç su yolları taşımacılığındaki kısıtlamalarla; yüksek eğim ve heyelan riskinin köprü, tünel, viyadük maliyetleri ve enerji hatları güvenliğiyle; akarsu rejimlerinin düzensizliği ve su yetersizliğinin soğutma suyu riski ve sulama/nadas ihtiyacıyla; toprağın humus yönünden fakirleşmesinin ise tarımsal rekolte düşüşü ve gıda sanayisi hammaddesi ile tüketim bütçesiyle eşleşmesi gerekir.
Sol sütundaki doğal çevre koşulları ile sağ sütundaki ekonomik faaliyetlere etkileri eşleştirildiğinde; donma ve çözülme süreçleri boru hatları teknolojisi ve iç su yolu ulaşımı kısıtlamalarıyla (iklim ve hidrolojik etki), yer şekillerinin eğim ve heyelan riski yol sanat yapıları maliyetleri ve hat güvenliğiyle (topografik etki), akarsu rejimlerindeki düzensizlik ve yetersizlik soğutma suyu temini ve sulama/nadas gerekliliğiyle (su kaynakları etkisi), toprak yıkanması ve humus azlığı ise tarımsal rekolte, hammadde temini ve dolaylı tüketici bütçesiyle (toprak etkisi) doğrudan ilişkilidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Doğal faktörlerin (iklim, yer şekilleri, su kaynakları ve toprak özellikleri) üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerindeki farklı aşamaları kısıtlama mekanizmaları ve sektörel yansımaları.