Soru

Zorluk: ZorŞiir Türleri (Lirik, Epik, Pastoral, Didaktik, Satirik, Dramatik)

Aşağıda Türk edebiyatından seçilmiş bazı şiir parçalar�� ve bu parçalarla ilgili açıklamalar verilmiştir:

I. Parça
*Kalktı göç eyledi Avşar elleri,*
*Ağır ağır giden eller bizimdir.*
*Arap atlar yakın eder ırağı,*
*Yüce dağdan aşan yollar bizimdir.*
Açıklama: Bu dizelerde göç, dağ, yol gibi göçebe yaşam unsurları yer alsa da kabilelerin iskân politikasına direnişini ve yiğitçe bir mücadeleyi konu edindiği için epik şiir türünün özelliklerini yansıtmaktadır.

II. Parça
*Dinle sana bir nasihat edeyim:*
*Hatırdan gönülden geçici olma.*
*Yiğidin başına bir iş gelince,*
*An�� yad ellere açıcı olma.*
Açıklama: Bu dizelerde şair, okuyucuya doğrudan ahlaki tavsiyelerde bulunup öğüt verdiği için didaktik şiir kategorisinde değerlendirilmelidir.

III. Parça
*Ala gözlüm, ben bu ilden giderim,*
*Üç güne dek helalliğim dilerim.*
*Ağlama göynümün nuru, ağlama,*
*Kaderim buymuş, yine dönerim.*
Açıklama: Bu dizelerde şairin gurbete gidiş hüznü, sevdiğinden ayrılma acısı ve duygusal coşkusu ön planda olduğundan lirik şiire örnektir.

IV. Parça
*Bir bakışla yıktın gönül tahtını,*
*Karanlığa gömdün garip bahtımı.*
*Söyle zalim, benden ne istiyorsun,*
*Geri ver bana geçen vaktimi.*
Açıklama: Bu dizelerde aşk acısından kaynaklanan sitemkar ve şikayetçi bir üslup kullanılarak bir kişi hedeflendiği için satirik şiir türünün tipik bir örneği kabul edilmelidir.

V. Parça
*Çoban:*
*Nereye böyle, elinde asanla bu erken vakitte?*
*Rüzgâr sert esiyor, kurtlar uluyor bu vadide.*
*Yolcu:*
*Dağları aşmalıyım, obaya haber salmalıyım,*
*Fırtına kopmadan önce menzile varmalıyım.*
Açıklama: Bu dizeler, tiyatro oyunlarında olduğu gibi karşılıklı konuşma (diyalog) şeklinde kurgulandığı ve bir olay örgüsü içinde eylemi yansıttığı için dramatik şiir örneğidir.

Buna göre, numaralanmış parçalardan hangisine ait açıklama yanlıştır?

  1. A
    I. parça
  2. B
    II. parça
  3. C
    III. parça
  4. IV. parçaCevap
  5. E
    V. parça

Cevap

Dördüncü parçaya ait açıklama yanlıştır. Bu dizelerde aşk acısı ve sevgiliye yönelik sitem lirik bir üslupla işlenmiştir, satirik şiir özellikleri taşımamaktadır.
Dördüncü parçadaki dizelerde şair, sevgiliye olan aşkını, uğradığı hayal kırıklığını ve geçen vaktin sitemini dile getirmektedir. Bu coşkulu ve bireysel duyguların ifadesi lirik şiirin kapsamındadır. Açıklamada ise bu durumun satirik şiir örneği olduğu iddia edilmiştir. Satirik şiir; bir kişiyi, toplumu ya da düzensizliği eleştirmek, yermek amacıyla yazılır. Dolayısıyla bu açıklama yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinlerdeki anahtar kavramları ve baskın duyguları analiz etmek.
Birinci parçada 'mücadele, göç, dağlar bizimdir' (epik); ikinci parçada 'nasihat, öğüt' (didaktik); üçüncü parçada 'ayrılık, aşk, ağlama' (lirik); dördüncü parçada 'gönül tahtı, zalim, aşk sitemi' (lirik); beşinci parçada ise karşılıklı konuşma düzeni (dramatik) tespit edilir.
Her bir şiir parçasının hangi şiir türünün karakteristik özelliklerini barındırdığını belirlemek için bu analiz gereklidir.
2
Açıklamalarda verilen şiir türü tanımları ile metinlerin uyuşup uyuşmadığını kontrol etmek.
Dördüncü parçada aşk sitemi işlendiği için lirik şiir özellikleri baskındır. Ancak açıklamada bu dizelerin 'satirik' şiir olduğu iddia edilmiştir.
Satirik şiirin tanımı toplumsal aksaklıkları veya bireysel kusurları yermek, alaya almaktır. Aşk acısı ve sevgiliye sitem ise satirik değil, lirik şiirin temel konusudur. Dolayısıyla bu açıklama hatalıdır.

Anahtar Kavram

Şiir Türleri ve Tematik Çözümleme
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla