Soru

Zorluk: OrtaEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda verilen en belirgin edebî sanatlarla eşleştiriniz.

  • Hâk-i pâkine varam deyü havadan yellere
    Başını taştan taşa urup akar sular kamu
    Hüsn-i Talil
  • Neden böyle düşman görünürsünüz
    Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?
    Tezat
  • Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
    Benim mi Allahım bu çizgili yüz?
    Tecahül-i Arif
  • Aheste çek kürekleri mehtap uyanmasın
    Bir hâle-i cihân gibi havalansın suda
    Teşhis

Cevap

Dizeler ile en belirgin edebî sanatların doğru eşleştirmesi şu şekildedir: Birinci dize Hüsn-i Talil, ikinci dize Tezat, üçüncü dize Tecahül-i Arif, dördüncü dize Teşhis.
Suların akmasının sevgilinin toprağına ulaşma amacına bağlanması hüsn-i talil; dost ve düşman kelimelerinin bir arada kullanılması tezat; saçların beyazlığını bilmezlikten gelerek sormak tecahül-i arif; mehtaba uyanma özelliğinin verilmesi ise teşhis sanatıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci dizedeki suların akış nedeninin incelenmesi
Doğal bir akışın, sevgilinin toprağına ulaşma gayesine bağlanarak estetik bir gerekçe sunulduğu (Hüsn-i Talil) saptanır.
Dizedeki temel sanatsal yönelimi belirlemek
2
İkinci dizedeki zıt anlamlı kelimelerin aranması
Dost ve düşman sözcüklerinin karşıtlık oluşturacak şekilde bir arada kullanıldığı (Tezat) tespit edilir.
Dizedeki anlamsal karşıtlığı ortaya çıkarmak
3
Üçüncü dizedeki soru ve anlam ilişkisinin sorgulanması
Saçtaki beyazlıkların kar yağışına benzetilerek şairin kendi yaşlılık durumunu bilmezlikten geldiği (Tecahül-i Arif) görülür.
Soru ifadesinin arkasındaki edebi amacı belirlemek
4
Dördüncü dizedeki insan dışı ögelerin analiz edilmesi
Mehtabın uyanması ifadesinde kişileştirme (Teşhis) yapıldığı belirlenir.
Doğayı insanlaştıran unsurları saptamak

Anahtar Kavram

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla