Osmanlı Devleti, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı karşısında denge politikasını işleterek Rusya ile 1833 yılında Hünkar İskelesi Antlaşması'nı imzalamıştır. Bu antlaşmanın "Osmanlı Devleti saldırıya uğrarsa Rusya asker ve donanma gönderecek, Rusya saldırıya uğrarsa Osmanlı Devleti Boğazları batılı devletlere kapatacak" maddesi İngiltere ve Fransa'nın tepkisini çekmiş ve Boğazlar Meselesi uluslararası bir boyut kazanmıştır. Bu gelişme ve sonuçları dikkate alındığında, XIX. yüzyıl diplomatik ilişkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- ABoğazlar üzerindeki Osmanlı egemenlik hakları ilk kez Birleşmiş Milletler nezdinde uluslararası güvence altına alınmıştır.
- BAvrupa devletleri, Westphalia Barışı ile belirlenen sınırları korumak amacıyla Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü savunmuştur.
- Osmanlı Devleti'nin bir iç sorunu, büyük güçlerin çıkar çatışmaları neticesinde uluslararası bir boyut kazanmıştır.Cevap
- DKavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı, Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik akımının etkisiyle ortaya çıkan ilk azınlık ayaklanmasıdır.
- EBoğazlar Sorunu'nun ortaya çıkması, Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecinin tamamlanarak yıkılmasına yol açan tekil bir tarihi olaydır.
Cevap
Osmanlı Devleti'nin bir iç sorunu, büyük güçlerin çıkar çatışmaları neticesinde uluslararası bir boyut kazanmıştır.
Verilen bilgiler incelendiğinde, başlangıçta Osmanlı Devleti'nin kendi valisiyle yaşadığı bir iç kriz olan Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı'nın, denge siyaseti çerçevesinde Rusya ile yapılan Hünkar İskelesi Antlaşması sonrası İngiltere ve Fransa gibi büyük devletlerin çıkarlarını tehdit etmesiyle uluslararası bir boyut kazandığı anlaşılmaktadır. Bu durum, iç meselelerin dış siyasetin ve küresel güç mücadelesinin bir parçası haline gelmesinin tipik bir örneğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İç sorunların dış soruna dönüşmesi ve Boğazlar Meselesi bağlamında denge stratejisi