Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTanım ve Tanım Koşulları

Bir mantık seminerinde konuşmacı, günlük hayatta ve akademik yazımda sıklıkla kullanılan bazı kavramların tanımlarını mantıksal kurallar çerçevesinde incelemiş ve şu örnekleri vermiştir:

I. Para: Ticari mübadelede kullanılan ve pul olmayan değişim aracıdır.
II. Sanat: Sanatçının estetik bir kaygıyla ortaya koyduğu yaratıcı üründür.
III. Zaman: Ruhun kendi derinliklerinde hissettiği akışkan bir nehir gibidir.

Buna göre, yukarıda verilen tanımlarda sırasıyla hangi tanım koşullarına aykırı davranılmıştır?

  1. A
    Tanımın açık ve net olması - Tanımın olumlu olması - Tanımın tam (câmi ve mâni) olması
  2. B
    Tanımın tam (câmi ve mâni) olması - Tanımın olumlu olması - Tanımda kısır döngü (dairesellik) bulunmaması
  3. Tanımın olumlu olması - Tanımda kısır döngü (dairesellik) bulunmaması - Tanımın açık ve net olmasıCevap
  4. D
    Tanımda kısır döngü (dairesellik) bulunmaması - Tanımın açık ve net olması - Tanımın tam (câmi ve mâni) olması
  5. E
    Tanımın olumlu olması - Tanımın tam (câmi ve mâni) olması - Tanımda kısır döngü (dairesellik) bulunmaması

Cevap

Birinci öncülde 'tanımın olumlu olması', ikinci öncülde 'tanımda kısır döngü (dairesellik) bulunmaması', üçüncü öncülde ise 'tanımın açık ve net olması' kurallarına aykırı davranılmıştır.
Birinci öncülde 'tanımın olumlu olması', ikinci öncülde 'tanımda kısır döngü (dairesellik) bulunmaması', üçüncü öncülde ise 'tanımın açık ve net olması' kurallarına aykırı davranıldığını belirten seçenek doğrudur. Çünkü ilk öncülde olumsuz ifade kullanılmış, ikinci öncülde dairesellik yapılmış, üçüncü öncülde ise mecaza başvurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncüldeki tanım örneğinin hangi mantıksal kuralı ihlal ettiğini belirlemek.
Tanımda geçen 'pul olmayan' ifadesi, tanımlanan kavramın ne olduğunu belirtmek yerine ne olmadığını gösterdiği için 'Tanım olumlu olmalıdır' kuralını ihlal etmektedir.
Mantık kurallarına göre bir tanım, tanımlanan şeyin niteliklerini olumlu biçimde ortaya koymalıdır.
2
İkinci öncüldeki tanım örneğinin hangi mantıksal kuralı ihlal ettiğini belirlemek.
'Sanat' kavramı tanımlanırken 'sanatçı' ifadesine başvurulması, kavramın kendisini açıklamak için yine kendisine başvurulması anlamına gelir ve 'Tanımda kısır döngü (dairesellik/devir) bulunmamalıdır' kuralını ihlal eder.
Tanım, kendisinden başka bir şeyle açıklanmalıdır; tanımlanan kavramın türeviyle yapılan tanımlar dairesellik yaratır.
3
Üçüncü öncüldeki tanım örneğinin hangi mantıksal kuralı ihlal ettiğini belirlemek.
'Zaman' kavramının 'akışkan bir nehir gibidir' şeklinde mecazi ve şiirsel bir benzetmeyle tanımlanması, tanımın netliğini bozduğu için 'Tanım açık ve net olmalıdır' kuralını ihlal eder.
Tanımda belirsiz, yoruma açık, şiirsel ve mecazi ifadelerden kaçınılmalı, tanımlanan şey açıkça ortaya konmalıdır.

Anahtar Kavram

Klasik Mantıkta Tanım Koşulları ve Kuralları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tanım ve Tanım Koşulları

Bu konudan daha fazla soru