Examkin

Soru

Zorluk: KolayKıyas ve Kıyas Kuralları

I. Öncül: Bütün filozoflar sorgulayıcıdır.
II. Öncül: Platon bir filozoftur.
Sonuç: O hâlde Platon sorgulayıcı bir filozoftur.

Yukarıda verilen kıyasta, klasik mantığın kıyas kurallarından hangisine uyulmadığı için hatalı bir akıl yürütme yapılmıştır?

  1. A
    İki tikel öncülden sonuç çıkarılamaz.
  2. B
    Sonuçta yer alan terimlerin kaplamı öncülleri aşmamalıdır.
  3. Orta terim sonuç önermesinde yer almamalıdır.Cevap
  4. D
    İki olumsuz öncülden sonuç çıkarılamaz.
  5. E
    Öncüllerden biri tikel ise sonuç da tikel olmalıdır.

Cevap

Orta terim sonuç önermesinde yer almamalıdır.
Verilen kıyasta orta terim 'filozof' kelimesidir. Kıyas kuralları gereği, öncüller arasında bağ kuran orta terim sonuç önermesinde tekrar yer alamaz. Ancak bu kıyasta sonuç önermesinde 'filozof' kelimesi kullanılarak kural ihlal edilmiştir. Dolayısıyla doğru yanıt, orta terimin sonuç önermesinde yer almaması gerektiğini belirten ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kıyasta yer alan terimleri (büyük, küçük ve orta terim) ve bunların konumlarını belirleyin.
Büyük terim 'sorgulayıcı', küçük terim 'Platon', her iki öncülde de ortak olarak kullanılan orta terim ise 'filozof'tur.
Kıyas kurallarından hangisinin ihlal edildiğini denetlemek için öncelikle terimlerin doğru sınıflandırılması gerekir.
2
Kıyasın sonuç önermesini ve içinde geçen terimleri inceleyin.
Sonuç önermesi 'O hâlde Platon sorgulayıcı bir filozoftur' şeklindedir ve bu önermede orta terim olan 'filozof' kelimesi kullanılmıştır.
Klasik kıyas kurallarına göre orta terim, öncülleri birbirine bağlama görevini tamamladıktan sonra sonuçta yer almamalıdır.
3
Elde edilen veriyi kıyas kurallarıyla karşılaştırarak ihlali kesinleştirin.
Orta terimin sonuçta yer alması, klasik mantıktaki 'Orta terim sonuçta yer almaz' kuralına doğrudan aykırıdır.
Hatalı akıl yürütmenin sebebini belirlemek için kurallarla karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Klasik kıyasta orta terimin işlevi ve sonuç önermesinde bulunamayacağı kuralı.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kıyas ve Kıyas Kuralları

Bu konudan daha fazla soru