Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorHz. Muhammed'in Peygamberlik Yönü

Hz. Muhammed’in peygamberlik yönü (risaleti) ile beşerî yönünün sınırlarını analiz eden bir derste öğretmen, tahtaya şu ayetleri yazmıştır:

I. 'De ki: Ben size, "Allah’ın hazineleri benim yanımdadır" demiyorum. Gaybı da bilmem. Size "Ben bir meleğim" de demiyorum. Ben ancak bana vahyolunana uyarım...' (En'âm suresi, 50. ayet)
II. 'Kendilerine indirileni insanlara açıklayasın diye sana bu Zikr'i (Kur'an'ı) indirdik...' (Nahl suresi, 44. ayet)
III. '...O, onlara iyiliği emreder, onları kötülükten alıkoyar. Onlara temiz şeyleri helal, pis şeyleri haram kılar...' (A'râf suresi, 157. ayet)

Öğretmen, öğrencilerinden bu ayetlerin temsil ettiği peygamberlik görevlerini ve yönlerini belirlemelerini istemiştir.

Buna göre, ayetlerin içerik ve işlev bakımından eşleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    I. ayet, peygamberin tebliğ görevini yerine getirirken tamamen beşerî yeteneklerine dayandığını gösterir; II. ayet ise onun temsil göreviyle ahlaki örnekliğini sergilemektedir.
  2. B
    II. ayet, peygamberin dini konularda kendi içtihadıyla yeni hükümler koymasını ifade eder; III. ayet ise vahyedilen mesajların aynen insanlara ulaştırılmasını vurgulamaktadır.
  3. I. ayet, Hz. Muhammed’in vahye dayalı bilgi kaynağına sahip olmakla birlikte ilahî sıfatlardan uzak olduğunu vurgulayarak beşerî sınırlarına; III. ayet ise onun dinde hüküm koyma yetkisine işaret etmektedir.Cevap
  4. D
    I. ayet, Hz. Muhammed’in beşerî yönünün risalet yönünden tamamen bağımsız olduğunu gösterir; II. ayet ise dini hükümleri toplumsal hayatta bizzat uygulayarak gösterme görevidir.
  5. E
    III. ayet, Hz. Muhammed’in dinde haram ve helal kılma yetkisini kendi beşerî isteklerine göre belirlediğini göstererek beşerî yönünü; II. ayet ise onun vahyi insanlara duyurma görevini tanımlamaktadır.

Cevap

Birinci ayetin Hz. Muhammed��in beşerî sınırlarına ve vahye tabi olmasına, üçüncü ayetin ise dinde hüküm koyma yetkisine işaret ettiğini belirten değerlendirme doğrudur.
Doğru seçenek olan değerlendirmede ifade edildiği üzere, birinci ayet Hz. Muhammed'in insanüstü özelliklere (ilahî niteliklere) sahip olmadığını belirterek onun beşerî sınırlarını çizer; ancak vahye uyması yönüyle de risalet görevini belirtir. Üçüncü ayet ise peygamberin dinde haram ve helal kılma yetkisini, yani dinî hüküm koyma işlevi olan teşri görevini açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Ayetlerin içeriklerini ve değindikleri temel konuları analiz etmek.
I. ayetin gaybı bilmeme ve meleklik iddiasında bulunmama vurgusuyla beşerî sınırlara ve vahye uymaya; II. ayetin açıklama vurgusuyla tebyin görevine; III. ayetin helal ve haram kılma vurgusuyla teşri görevine işaret ettiği tespit edilir.
Öncüllerde verilen ayetlerin Hz. Muhammed'in hangi yönlerine veya peygamberlik görevlerine karşılık geldiğini doğru belirlemek soruyu çözmenin ilk aşamasıdır.
2
Seçeneklerdeki değerlendirmeleri inceleyerek ayetlerin doğru tanımlandığı şıkkı bulmak.
Doğru değerlendirmede, I. ayetin beşerî sınırları çizdiği fakat vahye dayanmakla peygamberlik yönünü gösterdiği, III. ayetin ise helal/haram kılma ifadesiyle dinde hüküm koyma (teşri) yetkisini belirttiği doğru ifade edilmiştir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için her bir şıktaki tanımlamalar ile ayetlerin gerçek işlevleri karşılaştırılmalıdır.
3
Çeldiricilerdeki kavram yanılgılarını belirleyerek yanlış seçenekleri elemek.
Diğer seçeneklerde geçen 'tebliğde tamamen beşerî yeteneklere dayanma', 'dini hükümleri açıklamayı temsil görevi olarak tanımlama' veya 'helal ve haram kılmayı beşerî isteklerle bağdaştırma' gibi iddiaların bilgi hataları içerdiği görülür.
Hz. Muhammed'in peygamberlik (vahiy/teşri/tebyin) ve insani yönünün sınırları arasındaki farkın tam olarak kavrandığından emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in peygamberlik (risalet) yönü, beşerî yönünün sınırları ve risalet görevleri (tebliğ, tebyin, teşri, temsil) arasındaki farklar.
Bu soruyu puanla

Konular

Hz. Muhammed'in Peygamberlik Yönü

Bu konudan daha fazla soru