Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAlkanlar

Alkanların kimyasal tepkimeye yatkınlıklarının düşük olması nedeniyle oda sıcaklığında güçlü asitler, bazlar ve yükseltgenlerle tepkime vermedikleri; ancak UV (ultraviyole) ışığı varlığında halojenlerle katılma tepkimesi gerçekleştirdikleri yönündeki iddia doğru mudur?

Cevap: Cevap

Cevap

İddia yanlıştır. Alkanlar doymuş yapıda olduklarından katılma tepkimesi veremezler, halojenlerle yer değiştirme tepkimesi verirler.
Alkanlar doymuş hidrokarbonlar olup yapılarında pi (π\pi) bağı barındırmadıklarından katılma tepkimesi vermezler. Halojenlerle UV ışığı altında verdikleri tepkime bir yer değiştirme tepkimesidir, dolayısıyla iddia yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Alkanların bağ yapısının ve doygunluk durumunun analiz edilmesi
Alkanlar sadece tekli sigma (σ\sigma) bağları içeren ve karbon atomları sp3sp^3 hibritleşmesi yapmış olan doymuş hidrokarbonlardır.
Doymuş yapının ne tür tepkimeler verebileceğini (katılma veya yer değiştirme) belirlemek amacıyla ilk olarak moleküler yapıyı analiz etmeliyiz.
2
Katılma tepkimesi şartlarının değerlendirilmesi
Katılma tepkimeleri alken ve alkin gibi yapısında pi (π\pi) bağı bulunduran doymamış hidrokarbonlara özgüdür.
Alkanların katılma tepkimesi vermesinin mümkün olup olmadığını saptamak için doymuşluk kavramı ile katılma tepkimesi ilişkisini kurmamız gerekir.
3
Alkanların halojenlerle etkileşiminin incelenmesi
Alkanlar, güneş ışığı (UV) veya yüksek sıcaklık etkisiyle halojenlerle (klor, brom) serbest radikalik mekanizma üzerinden yer değiştirme (sübstitüsyon) tepkimesi verirler. Bu tepkimede karbon atomuna bağlı hidrojen atomlarından biri veya birkaçı halojen atomuyla yer değiştirir.
İddiada belirtilen halojen tepkimesinin katılma değil yer değiştirme tepkimesi olduğunu netleştirmek için tepkimenin türünü incelemeliyiz.

Anahtar Kavram

Alkanların doymuş yapısı, katılma tepkimesi verememeleri ve halojenlerle sübstitüsyon (yer değiştirme) tepkimeleri
Bu soruyu puanla

Konular

Alkanlar

Bu konudan daha fazla soru