Examkin

Soru

Zorluk: ZorAzot Döngüsü

Azot döngüsü; atmosfer, toprak, bitkiler ve hayvanlar arasında gerçekleşen son derece karmaşık biyokimyasal aşamalardan oluşur. Atmosferdeki serbest azot gazının (N2N_2) canlılar tarafından kullanılıp tekrar atmosfere geri dönmesi sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, döngünün mantıksal akışına göre ilk aşamadan son aşamaya doğru sıralayınız.

  1. 1Atmosferdeki serbest azot gazının (N2N_2) yıldırım ve şimşekler ile yağışlar vasıtasıyla veya topraktaki bazı bakteriler tarafından toprağa bağlanması
  2. 2Toprağa geçen azot bileşiklerinin nitrit ve nitrat bakterileri tarafından oksitlenerek bitkilerin alabileceği nitrat tuzlarına dönüştürülmesi
  3. 3Nitrattaki azotun bitkiler tarafından kökler vasıtasıyla emilerek organik besin (protein) sentezinde kullanılması ve besin zincirine aktarılması
  4. 4Ölen organizmaların ve organik atıkların ayrıştırıcılar (saprofitler) tarafından parçalanarak amonyağa dönüştürülmesi
  5. 5Toprakta biriken azot bileşiklerinin denitrifikasyon bakterileri tarafından serbest azot gazına dönüştürülerek atmosfere geri verilmesi

Cevap

Azot döngüsünün doğru sıralaması sırasıyla; atmosferdeki azotun bağlanması (fiksasyon), bitkilerin alabileceği nitrata dönüştürülmesi (nitrifikasyon), bitkiler tarafından organik besin yapımında kullanılması (asimilasyon), canlı atıklarının ayrıştırılarak amonyağa çevrilmesi (pütrifikasyon) ve son olarak azot gazı şeklinde atmosfere geri salınmasıdır (denitrifikasyon).
Azot döngüsünün doğru sıralaması, azot elementinin ekosistemdeki akış yönünü takip eder. Döngü ilk olarak atmosferdeki serbest azotun fiziksel veya biyolojik fiksasyonla toprağa geçmesiyle başlar. Toprağa geçen azotun bitkiler tarafından emilebilmesi için nitrifikasyon bakterilerince nitrata dönüştürülmesi gerekir. Dönüşen nitrat bitkiler tarafından asimile edilerek organik besin zincirine sokulur. Canlılar öldüğünde veya atık ürettiğinde saprofitler devreye girerek bu organik azotu amonyağa ayrıştırır. Son olarak topraktaki fazla azot, denitrifikasyon bakterileri tarafından serbest azot gazına çevrilerek atmosfere iade edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Azotun atmosferden toprak ekosistemine giriş aşamasını belirlemek
Atmosferdeki serbest azotun (N2N_2) fiziksel (yıldırım, şimşek) ya da biyolojik (azot bağlayıcı bakteriler) yollarla toprağa bağlanması (fiksasyon) ilk sırada gerçekleşir.
Döngünün başlayabilmesi için gaz halindeki azotun öncelikle toprak ortamına katılması şarttır.
2
Topraktaki azotun bitkilerce kullanılabilir forma getirilme sürecini incelemek
Toprağa bağlanan azotun nitrit ve nitrat bakterileri tarafından nitrat tuzlarına çevrilmesi (nitrifikasyon) ikinci sırada gelir.
Bitkiler serbest azotu doğrudan kullanamazlar, bu yüzden azotun kullanılabilir nitrat formuna yükseltgenmesi gerekir.
3
Azotun canlılar dünyasına geçiş ve organik maddeye dönüşme adımını belirlemek
Nitrat tuzlarının bitki kökleriyle alınması ve protein gibi organik besinlerin sentezinde kullanılarak besin zincirine katılması (asimilasyon) üçüncü sırada yer alır.
Bu aşamayla birlikte azot inorganik formdan organik forma geçerek canlıların yapısına dahil olur.
4
Canlı yapısındaki azotun ölüm ve atık yollarıyla tekrar toprağa dönüşünü incelemek
Ölen canlıların ve atıkların ayrıştırıcılar tarafından parçalanarak amonyağa dönüştürülmesi (pütrifikasyon) dördüncü sırada gerçekleşir.
Organik atıkların tekrar inorganik azot döngüsüne katılabilmesi için amonyaklaşma reaksiyonu gereklidir.
5
Azotun atmosfere geri dönerek döngünün kapanmasını sağlamak
Topraktaki azot bileşiklerinin denitrifikasyon bakterileri tarafından serbest azot gazına (N2N_2) dönüştürülerek atmosfere verilmesi son sırada gerçekleşir.
Atmosferdeki azot dengesinin korunması ve döngünün tamamlanması için gaz salınımı son adım olmalıdır.

Anahtar Kavram

Azot Döngüsü Aşamaları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Azot Döngüsü

Bu konudan daha fazla soru