Soru

Zorluk: ZorTürkiye Selçukluları ve Beyliklerde Devlet Teşkilatı ve Toprak Düzeni

Türkiye Selçuklu Devleti'nde merkez teşkilatının en önemli organı olan Divan-ı Saltanat'ın alt divanlarında görev yapan bazı görevliler ile bu görevlilerin yürüttüğü temel faaliyetler aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu görevlileri üstlendikleri doğru faaliyetlerle eşleştiriniz.

  • PervaneciÜlke topraklarının kaydını tutan, iktaların şahıslara dağıtımını organize eden ve menşur yazan görevlidir.
  • MüstevfiDevletin mali işlerinden, bütçe hazırlığından ve hazinenin gelir-gider hesaplarının kontrolünden sorumlu olan görevlidir.
  • MüşrifAskerî ve adlî alanlar hariç, ülkedeki tüm idari ve mali kurumların denetimini ve teftişini yürüten görevlidir.
  • Naib-i SaltanatHükümdar başkentte olmadığında veya küçük yaşta tahta çıktığında devlet işlerine vekalet eden saltanat vekilidir.

Cevap

Pervaneci ile toprak kayıtlarının tutulması ve ikta dağıtımı; Müstevfi ile mali işler ve bütçe hazırlığı; Müşrif ile idari ve mali denetim; Naib-i Saltanat ile hükümdar vekaleti eşleşmelidir.
Pervaneci toprak dağıtımı ve kayıtlarıyla, Müstevfi mali işler ve bütçeyle, Müşrif idari ve mali denetimle, Naib-i Saltanat ise hükümdar vekaletiyle eşleşmektedir. Bu eşleştirme Türkiye Selçukluları devlet teşkilatının görev tanımlarına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Pervaneci unvanının görev alanını tespit etmek.
Pervaneci'nin toprak tahrir defterlerini tuttuğu, ikta dağıtımını yaptığı ve berat (menşur) hazırladığı belirlenir.
Toprak düzeni ile devlet teşkilatı arasındaki köprüyü kuran görevliyi netleştirmek gerekir.
2
Müstevfi unvanının görev alanını tespit etmek.
Müstevfi'nin Divan-ı İstifa'yı yönettiği ve bütçe planlaması, mali işler gibi ekonomik süreçlerden sorumlu olduğu belirlenir.
Selçuklu devletinin mali teşkilatlanmasındaki en üst yöneticiyi doğru tanımlamak gerekir.
3
Müşrif unvanının görev alanını tespit etmek.
Müşrif'in Divan-ı İşraf aracılığıyla askeri ve adli alanlar haricindeki mali ve idari teftişleri gerçekleştirdiği belirlenir.
Teşkilattaki iç denetim mekanizmasını ve bu mekanizmanın sınırlarını ortaya koymak gerekir.
4
Naib-i Saltanat unvanının görev alanını tespit etmek.
Naib-i Saltanat'ın hükümdarın yokluğunda devleti yönetme yetkisine (vekalet) sahip olduğu belirlenir.
Merkezi yönetim hiyerarşisinde hükümdardan sonraki olağanüstü yetkiliyi bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye Selçuklu Devleti'nde Divan-ı Saltanat üyeleri ve görev tanımları
Bu soruyu puanla