Soru

Zorluk: ZorServet-i Fünun Romanı, Hikayesi ve Temsilcileri

Servet-i Fünun Dönemi romanının iki büyük ismi olan Halit Ziya Uşaklıgil ve Mehmet Rauf'un sanatsal anlayışları üzerine şu karşılaştırmalı tespitler yapılmıştır:

* I. Sanatçı: Eserlerinde kurgudan ziyade bireyin iç dünyasına, özellikle de melankolik ve marazi aşkların ruhsal yansımalarına odaklanır; üslubu, çağdaş�� olan diğer öncü romancıya göre daha yalın ve konuşma diline yakındır.
* II. Sanatçı: Çevre ve mekân tasvirlerini karakterlerin psikolojisini yansıtmak için bir araç olarak kullanır; teknik açıdan kusursuz, ancak Arapça ve Farsça tamlamalarla yüklü, oldukça süslü ve ağır bir dil tercih eder.

Bu tespitlerden hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. sanatçının edebiyatımızdaki ilk psikolojik roman kabul edilen Eylül adlı eserinde; Necip, Suat ve Süreyya arasındaki aşk üçgeni ruhsal çözümlemelerle ele alanmıştır.
  2. B
    II. sanatçının başyapıtlarından Mai ve Siyah’ta Ahmet Cemil’in hülyaları ve gerçekler karşısındaki yenilgisi, dönem aydınının hayal-hakikat çatışmasını simgeler.
  3. I. sanatçı, II. sanatçının etkisinde kalarak mensur şiir türünde eserler vermiş; bu doğrultuda Mensur Şiirler ve Mezardan Sesler adlı yapıtlarıyla türün edebiyatımızdaki ilk örneklerini ortaya koymuştur.Cevap
  4. D
    II. sanatçının Aşk-ı Memnu romanındaki köşk yaşamı ve alafranga hayat tarzı, Tanzimat Dönemi’nde Ahmet Mithat Efendi’nin Felâtun Bey ile Râkım Efendi’de eleştirdiği yanlış Batılılaşma temasından farklı olarak toplumsal bir eleştiri amacı taşımadan, bireysel bir arka plan olarak sunulmuştur.
  5. E
    I. sanatçın��n bireyin iç dünyasını merkeze alan melankolik yaklaşımı, Milli Edebiyat Dönemi'nde Halide Edip Adıvar’ın Ateşten Gömlek veya Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Yaban gibi romanlarında yerini toplumsal ve ulusal mücadele temalarına bırakmıştır.

Cevap

Mensur Şiirler ve Mezardan Sesler adlı eserlerin Mehmet Rauf'a değil, Halit Ziya Uşaklıgil'e ait olduğunu belirten seçenek
I. sanatçı olarak tanımlanan Mehmet Rauf ile II. sanatçı olarak tanımlanan Halit Ziya Uşaklıgil'in mensur şiir alanındaki eserleri karıştırılmıştır. Türk edebiyatında mensur şiir türünün ilk örnekleri olan Mensur Şiirler ve Mezardan Sesler Halit Ziya Uşaklıgil'e aittir. Mehmet Rauf ise bu türde Siyah İnciler adlı eseri kaleme almıştır. Bu nedenle bu bilginin yer aldığı seçenek söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Öncelikle sorudaki I. ve II. sanatçıların edebi özelliklerini çözümlemek.
I. sanatçının olay örgüsünden ziyade psikolojiye önem veren, görece sade dilli Mehmet Rauf olduğu; II. sanatçının ise betimlemeci, teknik açıdan kusursuz ama ağır dilli Halit Ziya Uşaklıgil olduğu belirlenir.
Yazarların doğru tespit edilmesi, eser eşleştirmelerinin doğruluğunu kontrol edebilmek için ilk adımdır.
2
Seçeneklerde yer alan eser-sanatçı eşleştirmelerini kontrol etmek.
Eylül romanının I. sanatçıya (Mehmet Rauf), Mai ve Siyah romanının II. sanatçıya (Halit Ziya Uşaklıgil) ait olduğu doğrulanır. Ancak Mensur Şiirler ve Mezardan Sesler eserlerinin I. sanatçıya (Mehmet Rauf) değil, II. sanatçıya (Halit Ziya Uşaklıgil) ait olduğu tespit edilir.
Yazarların başyapıtları dışındaki diğer türlerdeki eserlerinin (mensur şiir gibi) kime ait olduğunun bilinmesi, yanlış seçeneğin saptanmasını sağlar.
3
Tanzimat ve Milli Edebiyat karşılaştırmalarını değerlendirmek.
Aşk-ı Memnu ile Felâtun Bey ile Râkım Efendi kıyasının Servet-i Fünun'un bireysel doğasını; Eylül ile Ateşten Gömlek ve Yaban kıyasının ise Milli Edebiyat'ın toplumsal yapısını doğru yansıttığı görülür.
Edebi dönemlerin zihniyet farklarının bilinmesi, çeldiricilerin elenmesine yardımcı olur.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun romanının ve mensur şiirinin iki büyük temsilcisi olan Halit Ziya Uşaklıgil ile Mehmet Rauf'un edebi kişilikleri ve eserlerinin ayrımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla