Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Doğal Kaynakların Kullanımı ve Ekonomi Politikaları

Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze kadar uygulanan ekonomi politikaları, doğal kaynakların (tarım, su, yer altı kaynakları vb.) işletilmesi ve ekonomiye kazandırılması üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olmuştur. Aşağıda verilen ekonomi politikası dönemlerini, o dönemde doğal kaynakların kullanımına yönelik gerçekleştirilen temel ekonomik faaliyet ve politikalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • 1923-1929 DönemiAşar vergisinin kaldırılarak tarımsal üreticinin üzerindeki yükün azaltılması ve İzmir İktisat Kongresi doğrultusunda yerli kaynakların kullanımının teşvik edilmesi
  • 1929-1950 DönemiBüyük Buhran sonrası devletçi politikalar kapsamında Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü (MTA) ve Etibank'ın kurularak yer altı kaynaklarının işletilmesinin kurumsallaşması
  • 1950-1960 DönemiDevlet Su İşleri'nin (DSİ) kurulmasıyla akarsulardan enerji üretmek ve tarımda sulamayı yaygınlaştırmak amacıyla büyük ölçekli baraj yapımlarının hızlanması
  • 1960-1980 DönemiDevlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) kurulmasıyla planlı kalkınma dönemine geçilmesi ve Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) gibi bölgesel su kaynakları projelerinin temellerinin atılması

Cevap

1923-1929 Dönemi - Aşar vergisinin kaldırılması ve yerli kaynakların teşviki; 1929-1950 Dönemi - MTA ve Etibank'ın kurulmasıyla madenciliğin kurumsallaşması; 1950-1960 Dönemi - DSİ'nin kurulması ve baraj yapımlarının hızlanması; 1960-1980 Dönemi - DPT öncülüğünde planlı döneme geçilmesi ve GAP'ın temellerinin atılması.
Cumhuriyet tarihi boyunca uygulanan ekonomi politikaları kronolojik olarak incelendiğinde; 1923-1929 döneminde aşar vergisinin kaldırılması gibi çiftçiyi rahatlatıcı adımlar, 1929-1950 döneminde devletçi modelle MTA ve Etibank gibi madencilik kurumlarının tesisi, 1950-1960 döneminde DSİ'nin kurulmasıyla su kaynaklarının barajlar aracılığıyla değerlendirilmesi ve 1960-1980 planlı döneminde ise DPT liderliğinde GAP gibi entegre havza projelerinin temellerinin atılması tarihsel gerçeklerle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk dönem olan 1923-1929 dönemi incelenir.
Bu dönemde tarımsal üretimi artırmak için 1925'te Aşar vergisinin kaldırıldığı ve İzmir İktisat Kongresi'nde millileştirme kararları alındığı belirlenir. Bu durum birinci ifade ile eşleşir.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında tarımsal kalkınma ve milli bağımsızlık öncelikli hedeftir.
2
1929-1950 yılları arasındaki devletçilik dönemi analiz edilir.
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrasında devlet eliyle sanayi ve madencilik yatırımları yapılmış, 1935'te MTA ve Etibank kurulmuştur. Bu durum ikinci ifade ile eşleşir.
Özel sektörün sermaye yetersizliği nedeniyle madencilik yatırımlarının devlet eliyle ve kurumsal yapılarla yürütülmesi gerekmiştir.
3
1950-1960 dönemi su kaynakları ve altyapı politikaları değerlendirilir.
Bu dönemde tarımda sulama ve enerji ihtiyacını karşılamak adına 1953'te DSİ kurulmuş, baraj yapım seferberliği başlamıştır. Bu durum üçüncü ifade ile eşleşir.
Tarımda makineleşmeyle birlikte sulama ihtiyacının artması ve sanayileşen şehirlerin enerji gereksinimi baraj yatırımlarını zorunlu kılmıştır.
4
1960-1980 planlı dönem çalışmaları incelenir.
1960 sonrasında DPT koordinasyonunda Beş Yıllık Kalkınma Planları hazırlanmış ve Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) gibi entegre bölge planlarının temelleri atılmıştır. Bu durum dördüncü ifade ile eşleşir.
Doğal kaynakların daha verimli ve organize kullanımı için havza bazlı ve planlı kalkınma yaklaşımına geçilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet dönemi ekonomi politikalarının Türkiye'deki tarım, maden ve su kaynaklarının kullanımına yansımaları.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Doğal Kaynakların Kullanımı ve Ekonomi Politikaları

Bu konudan daha fazla soru