Soru

Zorluk: Çok zorDNA'nın Yapısı ve Kimyasal Özellikleri

Laboratuvarda gerçekleştirilen bir deneyde, çift iplikli bir DNA molekülü uygun hidrolitik enzimler ve kimyasal koşullar altında en küçük inorganik ve organik bileşenlerine kadar kademeli (adım adım) olarak hidroliz edilmektedir.

Buna göre, DNA molekülünün yapısındaki farklı kimyasal bağların kopma sırası dikkate alındığında, bu yıkım sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayların ilk başlayandan son tamamlanana doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

  1. 1İki ipliği birbirine bağlayan etkileşimlerin kopmasıyla DNA çift sarmalının tek iplikli yapılara ayrışması
  2. 2Tek iplikli polinükleotit zincirlerindeki şeker-fosfat omurgasının yıkılarak serbest nükleotitlerin açığa çıkması
  3. 3Nükleotitlerin yapısındaki inorganik fosfat grubunun deoksiriboz şekerinden ayrılmasıyla nükleozitlerin oluşması
  4. 4Nükleozitlerin yapısındaki azotlu organik baz ile pentoz şekerinin birbirinden ayrılmasıyla en küçük organik bileşenlerin serbest kalması

Cevap

Çift iplikli DNA'nın tek iplikli zincirlere ayrışması (hidrojen bağlarının kopması), ardından polinükleotit zincirin serbest nükleotitlere parçalanması (fosfodiester bağlarının kopması), daha sonra nükleotitlerin nükleozit ve inorganik fosfata ayrışması (ester bağlarının kopması) ve son olarak nükleozitlerin azotlu organik baz ile pentoz şekerine ayrışması (glikozit bağlarının kopması) sırasıyla gerçekleşmelidir.
DNA molekülünün kademeli hidrolizinde ilk olarak iki ipliği bir arada tutan zayıf hidrojen bağları koparak çift sarmal açılır. Ardından polinükleotit zincirindeki nükleotitleri birbirine bağlayan fosfodiester bağları hidroliz edilerek serbest nükleotitler elde edilir. Daha sonra nükleotitlerin yapısındaki ester bağları koparılarak serbest fosfat ve nükleozitler oluşur. En son ise nükleozitlerdeki şeker ve baz arasındaki glikozit bağları koparılarak en küçük yapı taşları serbest bırakılır. Bu yüzden doğru sıralama: iki ipliğin ayrışması, omurganın parçalanarak nükleotitlerin oluşması, nükleozitlerin oluşması ve son olarak baz ile şekerin ayrılması şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hidrojen bağlarının koparılması
Çift iplikli DNA'nın tek iplikli zincirlere ayrışması sağlanır.
Zincirler arası zayıf hidrojen bağları, nükleotitlerin yapısındaki kovalent bağlara kıyasla en düşük enerjiyle kopan etkileşimlerdir.
2
Fosfodiester bağlarının koparılması
Tek iplikli polinükleotit zincirleri serbest monomerik nükleotitlere parçalanır.
Nükleotitleri birbirine bağlayarak polimer omurgasını oluşturan kovalent fosfodiester bağlarının hidrolizi gerçekleştirilir.
3
Ester bağlarının koparılması
Nükleotit monomerleri, nükleozitlere ve serbest inorganik fosfat gruplarına ayrışır.
Nükleotidin yapısında fosfat grubunu deoksiriboz şekerine bağlayan ester bağının hidroliz edilmesi gerekir.
4
Glikozit bağlarının koparılması
Nükleozitler, azotlu organik bazlar ve deoksiriboz şekerleri olarak en küçük bileşenlerine ayrışır.
Nükleozitin yapısında pentoz şekeri ile azotlu organik baz arasındaki glikozit bağı koparılmasıyla DNA molekülünün tam hidrolizi tamamlanmış olur.

Anahtar Kavram

DNA'nın kimyasal bağları ve polinükleotit yapısının kademeli hidroliz basamakları
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla